با کشاورزی سنتی تنها آب را هدر می‌دهیم

تغییرات اقلیمی و آب و هوائی از قبیل کاهش بارندگی، افزایش عمق چاه‌ها به بالاتر از 150 متر، رسیدن به آب شور در برخی مناطق و فرونشست در شرق استان سبب تغییر در ادبیات و رویکردهای رسانه‌ای شده به طوری که این روزها بحث بر محور کمبود آب، راهکارهای مقابله با خشک‌سالی، تغییر فرهنگ مصرف، انتقال آب به سایر استان‌ها و ضرورت افزایش سهمیه استان می‌چرخد.

قلم روزنامه نکار، میکروفون خبرنگار و سوالات مجریان تلویزیون بر مدار پیدا کردن مقصران و شناسایی راهکارهای برون رفت می گردد اما تا کنون کسی به هدف نرسیده چون همه تلاش می کنند خود را تبرئه کنند.

در این میان، شرکت آب منطقه‌ای به عنوان متولی اصلی مدیریت آب بیش از همه مورد مواخذه قرار می‌گیرد به طوری که روزی نیست که انتقاد یا توضیحات مدیران آن در تیتر رسانه‌ها قرار نگیرد اما به علت کلی‌گوئی و پرهیز از صراحت کلام تا کنون نتوانسته‌اند افکار عمومی را اقناع کنند.

اکنون ما نمی‌دانیم که قانون ناقص است یا متولیان ارشد بی خیالند یا واقعا نمی شود کاری کرد؟ اما این را خوب می دانیم که گروهی با دلسوزی ناشیانه دنبال مقصر و راهکار می گردند، عده‌ای ماموریت فرافاکنی را بر عهده دارند و بعضی هم می‌خواهند از این آب گل آلود ماهی بگیرند.

هیچکس باور نمی‌کرد روزی برسد که کردستان با مشکل کمبود آب شرب، کشاورزی و صنعت روبرو شود اما بسیاری اهمال‌ها و ناشی‌گری‌ها کار به جائی رساند که اذهان در تحلیل علت سر در گمند.

تنها 12 درصد اراضی کشاورزی کردستان آبی است، بسیاری از سرمایه‌گذاران به علت درگیری با چالش‌های کم‌آبی استان را ترک می‌کنند و بدون تعارف بیان کنیم که تمام استان یا با کمبود دست و پنجه نرم می کنند یا با افت کیفیت؛ نمی‌خواهیم مسایل را با هم قاطی کنیم اما می‌توان علت بالا بودن ضریب ابتلا به بسیاری از بیماری‌های سرطانی و کلیوی در استان را به آن نسبت داد.

ما منکر تقصیرات مدیریتی متولیان اصلی نیستیم اما مطمئن هستیم که مسئولیت‌نشناسی و بی‌تفاوتی نهادهای نظارتی و کم‌کاری نمایندگان مجلس نیز در این شرایط بی‌نقش نبوده‌اند، منکر این هم نیستیم که امکان جبران وجود دارد.

خبرنگار ما برای پیگیری وضعیت اقدامات جبرانی و افق تخصیص‌های آب استان گفت‌وگوئی با مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای کردستان انجام داده که اینک پیش روی شماست.

آرش آریانژاد با تائید ناترازی در تخصیص آب کردستان گفت: در حالی که کردستان دارای میانگین 550 میلیمتر بارش، 7 میلیارد مترمکعب روان آب و 11 سد با دو میلیارد مترمکعب ذخیره است اما بسیاری از ظرفیت‌های کشاورزی، صنعتی و گردشگری استان به علت نبود تخصیص آب بلااستفاده مانده است.

وی افزود: از همه این موارد ناخوشایندتر موضوع ناترازی آب شرب شهری و روستایی است به طوری تعدادی از روستاها و شهرها با کمبود و یا مشکلات کیفی آب روبرو هستند، وضعیت اسفبار سقز در چند سال گذشته را هنوز فراموش نکرده بودیم که کمبود بانه هم اتفاق افتاد اما هر دو با اقدامات جهادی مدیریت ارشد استان و حمایت‌های دولت حل شد اما این را بگویم که اگر اقدامات مشابه بانه در استان انجام نشود بدون شک تعداد دیگری از شهرها و روستاهای استان با مشکل روبرو می‌شوند.

آریانژاد تصریح کرد: من معتقد به کافی بودن تخصیص در حال حاضر نیستم اما ناترازی‌ها به دهه‌های قبل برمی‌گردد زیرا در آن زمان با وصف مناسب بودن وضعیت بارش استان و کفایت بودجه کشور خیلی پروژه‌هایی که این روزها با سرعت پائین اجرا می‌گردد در آن روزها به آسانی انجام می‌شد و اصل موضوع به نداشتن تحلیل درست، عدم پیش‌بینی آینده و برخی بی‌تفاوتی‌ها بر می‌گردد.

این مقام مسئول ادامه داد: عملکرد ضعیف گذشته، کاهش شدید بارش و نیاز بالای سایر استان‌ها سبب مقاومت متولیان ارشد کشور در افزایش تخصیص شده تا جائی که تنها موارد بسیار ضروری را جواب می‌دهند.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای کردستان یادآور شد: از سال 1400 پیگیری‌های مستمر مدیریت استان باعث گرفتن نزدیک به 154 میلیون مترمکعب سهمیه برای آبی کردن 26 هزار و 405 هکتار اراضی استان از محل سدهای تلوار، سیازاخ، گاران و نی آباد شد که می‌تواند جهش کمی و کیفی در حوزه کشاورزی ایجاد کند.

پاسخ وی به سوالی در مورد پائین بودن سهم کشاورزی از منابع آب چنین بود: بله میزان کشت آبی کردستان بسیار کمتر از میانگین کشوری است اما این را بدانید که با سرازیر کردن آب سدها به مزارع و کندن چاه عمیق این مسئله حل نمی‌شود بلکه وضعیت را بحرانی خواهد کرد، ما باید با روند جهانی توسعه کشاورزی همراه شده و از روش‌های نوین کشت و آبیاری استفاده کنیم.

آریانژاد افزود: امروزه کشورهای پیشرفته مساحت مزارع را کاهش داده‌اند تا از این طریق هم منابع آبی و محیط زیست را حراست کنند و هم راندمان تولید و کیفیت محصول را بالا ببرند، اگر می‌شنوید که 100 درصد کشاورزی فلان کشور آبی و محصولاتش برند بازار دنیاست مزارع 1000 هکتاری را آبی نکرده بلکه آن را در گلخانه‌ای 10 هکتاری تولید کرده است.

وی در ادامه اظهار کرد: مدیریت منابع آب کردستان آماده تخصیص به همه تقاضاهای گلخانه و کشت‌های نوین است و اجازه نمی‌دهد که طرح منتظر تصمیمات متمرکز شود اگر می‌بینید که افرادی از ما انتقاد دارند علت را باید در مشکلات طرح و ایرادات فنی و زیست محیطی آن جستجو کرد، سند ما برای اثبات ادعا احداث گلخانه‌های بزرگ در بیجار، دهگلان و دیواندره است.