سروآباد و حلبچه؛ خواهرخواندگی در دل زخم‌ها

در دل کوه‌های سربلند کردستان، جایی که تاریخ و حماسه در تار و پود زندگی مردم تنیده شده، پیوندی عمیق و دردناک میان دو شهر شکل گرفته است: سروآباد ایران و حلبچه عراق. این پیوند، نه بر پایه‌ی مرزهای سیاسی، که بر شانه‌های درد مشترک و خاطرات تلخ حملات شیمیایی بنا شده است. امروز، این خواهرخواندگی در قالب یک یادمان، دوباره جان گرفته است؛ یادمانی که از جنس درد، مقاومت و امید است.

در روستای قلعه‌گاه سروآباد، در آخرین روزهای زمستان ۱۳۶۶، نفس کشیدن معنای دیگری یافت. بمباران شیمیایی رژیم بعث عراق، آسمان صاف روستا را به غباری سمی آلود و ۲۲ نفر از اهالی بی‌گناه را به شهادت رساند. این جنایت هولناک، نه تنها جسم مردم را زخمی کرد، بلکه داغی ابدی بر دل تاریخ این سرزمین گذاشت. اما از دل همین درد بود که یک نماد مقاومت متولد شد.

یادمان شهدای شیمیایی قلعه‌گاه، بیش از یک سازه‌ی بتنی است. این یادمان، با ۱۲ پایه به نشانه‌ی ماه اسفند و ۲۲ بال به یاد ۲۲ شهید، روایتی از فداکاری و ایثار است. این سازه، فریادی خاموش از تاریخ است که می‌گوید: "اینجا، مردمی بودند که با دست‌های خالی، در برابر مرگ ایستادند." این یادبود، اولین یادمان شهدای شیمیایی روستایی در کشور است و گواهی بر این حقیقت که قهرمانی تنها در میادین بزرگ جنگ نیست، بلکه در مقاومت روزمره‌ی مردم عادی نیز معنا پیدا می‌کند.

همزمان با این یادمان، پیوند عاطفی میان سروآباد و حلبچه، دو قربانی یک جنایت، شکل گرفت. حلبچه، که چند روز پس از بمباران قلعه‌گاه، با حمله‌ای مرگبارتر، به نماد جهانی جنایات شیمیایی تبدیل شد، حالا با سروآباد در یک تصویر دیده می‌شود. این خواهرخواندگی، فراتر از یک تفاهم‌نامه‌ی اداری است. این پیوند، یک همگرایی انسانی و احساسی است؛ یادآوری این نکته که درد مشترک می‌تواند قلب‌ها را به هم نزدیک کند و از دل مصیبت، همبستگی را شکوفا سازد.

این یادمان، نه تنها ادای احترام به شهیدان قلعه‌گاه، بلکه به تمام قربانیان حملات شیمیایی در کردستان و جهان است. یادمان سروآباد و حلبچه، پیامی روشن برای نسل‌های آینده دارد: تاریخ را نباید فراموش کرد. این سازه، فریاد می‌زند که گرچه زخم‌های جسمانی شاید التیام یابند، اما یاد و خاطره‌ی جان‌باختگان باید برای همیشه زنده بماند تا دیگر هرگز چنین فاجعه‌ای تکرار نشود. این یک میراث فرهنگی، یک سند تاریخی و یک حماسه‌ی انسانی است که به ما یادآوری می‌کند از خاکستر رنج، می‌توان یادبود امید و مقاومت را بنا کرد.