گەڵاڕێزان

هەشتەمین مانگی ساڵ و دووەم مانگی وەرزی پاییز لە ڕۆژژمێری کوردیدا کە 30 ڕۆژە و لە 22 یان 23ی مانگی تشرینی یەکەم(ئۆکتۆبەر)وە دەست پێ دەکات و لە 20 یا 21ی تشرینی دووەم(نۆڤەمبەر)دا کۆتایی دێت.

لە مانگی گەڵاڕێزان یا خەزەڵوەردا هەر وەکوو لە ناوەکەیەوە دیارە گەڵای دار و درەخت زەرد دەبن و دەڕژێنە سەر عەرز، کە سروشت و دەشت و دەر و باخ و دارستان... دەڵێی تارای زەردیان بە سەردا داوە و دیمەنی گەڵای وەریو تابلۆی هەزار ڕەنگ و خشپەی گەڵا، مۆسیقای هەزار دەنگ دەئافرێنن. هەر بۆیە وەرزی خەزان و بەتایبەت مانگی گەڵاڕێزان بووەتە هەوێنی شیعر و گۆرانی و تەنانەت ڕۆ چووەتە نێو هونەری وێنەکێشان و هونەرەکانی تریشەوە.

بێجگە لە خەزان و هەڵوەرینی گەڵای دار، ئەم مانگە وادەی" پەڵە" و بارینی بارانی پاییزە کە لە فەرهەنگی وەرزێریی کوردیدا  ناوەڕاستی پاییز، واتە 15ی مانگی گەڵاخەزان؛ "حەقەپەڵە"ی پێ دەوترێت، یانی هەڕەتی باران بارین. هەروەها تەم و مژ لوتکەی چیا و شاخەکان دادەپۆشێ بۆیە لە کرمانجیدا مانگی "مژدار"ی پێ دەبێژن.

ئەم مانگە لە شێوەزارەکانی زمانی کوردیدا بەم شێوەیە ناودێر کراوە:

لوڕی: ئاوسەردە

سۆرانی: خەزەڵوەر/گەڵاڕێزان

هەورامی: گەڵاخەزان

کورمانجی: مژدار

کوردکی(دملکی، کرمانجکی): بارانڤەردان، کەلڤەردانە، گاڤارە، تشرینو پەیێن، پاییزو پەیێن

لەکی: تویلتەکن

کەلهوڕی: خەزان

شیعراندنی خەزەڵوەر لای هۆنەری بەناوودەنگی کورد، مامۆستا "هەژار" وەهایە:

دوژمنمان بمرن بە دەرد و بەڵا

وەک بە خەزەڵوەر دادەڕژێ گەڵا

ئاوردوو داخە کوردە زستان دێ

بەفر بەڕێوە بۆ کوردستان دێ.

ج.م.هەڵبەست

خەزەڵوەر 2725