چەکی سەییاد (صیاد) چییە

وشەی سەییاد کورت کراوەی "سیستەمی دەرکردنی دەفتەری چەکی ئەلیکترۆنی یەکخراو" بە فارسییە

ئەم سیستەمە لەلایەن بانکی ناوەندی کۆماری ئیسلامی ئێرانەوە بۆ تۆمارکردن و پەسەندکردن و لێپرسینەوە لە چەکە سەییادەکان دروستکراوە. مەبەست لە دروستکردنی ئەم سیستەمە زیادکردنی یاسایی چەکەکان، کەمکردنەوەی چەکی گەڕاو، و سیستماتیک کردنی پرۆسەی دەرکردن و بڵاوکردنەوەی چەکەکانە.

ئەگەر مامەڵە بە چەک بکەیت، هەمیشە وشەی سەییاد دەبیستیت. چەکی سەییاد جێگەی چەکی کۆنی گرتووەتەوە و بەکارهێنانەکەی سوود و تایبەتمەندی تایبەتی هەیە. بەگشتی چەکەسەییادەکان کۆتایی بە کێشەی چەکە کۆنەکان هێناوە و بۆتە هۆی متمانەی زیاتر. 

لەوانەیە ئێستا چەند پرسیاری جیاواز لە مێشکتدا هەبێت، چەکی سەییاد چییە، تایبەتمەندیەکانی چین، یان چۆن چەکی سەییادی مۆر وەرئەگیرێت؟ لێرەدا ئەمانەوێت وەڵامی ئەم پرسیارانە بدەینەوە.

چەکی سەییاد چییە؟

بەگوێرەی ماددەی 6 لە یاسای نوێی دەرکردنی چەک، دەبێت بانکەکان تەنها لە ڕێگەی سیستەمی سەییاد کە لە 19ی ئەیلوولی 2017 لەلایەن بانکی ناوەندییەوە ئاشکرا کرا، دەفتەری چەک بدەنە کڕیارەکانیان. هەموو چەکەکانی سەیاد یەک شێوە و قەبارەیان هەیە، چونکە لەلایەن بانکی ناوەندییەوە دابین دەکرێن. لە ڕابردوودا دەرکردنی دەفتەری چەک لە لایەن لقەکانی بانکە جیاجیاکانەوە ئەنجام دەدرا بەڵام لە ئێستادا سەلماندن و هەنگاوەکانی تری دەرکردنی چەک بە ئۆنلاین و لە ڕێگەی سیستەمی سەییادەوە بەڕێوە دەچێت. لە ڕاستیدا دەسەلاتی دەرکردنی چەک لە بانکەکان وەردەگیراوە و چەکەکان تەنیا لە ڕێگەی سیستەمی سەیاد و لەژێر چاودێری بانکی ناوەندیدا دەردەکرێن.

تایبەتمەندیە ئەمنییەکانی چەکە سەییادەکان

چەکی سەییاد تایبەتمەندی ئاسایشی جۆراوجۆری هەیە کە یەکەم تایبەتمەندی جیاکەرەوەیە لە چەکە کۆنەکان. لە گرنگترین تایبەتمەندییە ئەمنییەکانی چەکی سەییاد دەتوانین ئاماژە بەم خاڵانەی خوارەوە بکەین:

ڕەدیف و زنجیرەی چەکر سەییادەکان بە نەخش چاپ کراون و بە دەست لێدان دەر ئەکەوەێت.

هەموو کەس دەتوانێت پلانی شاراوەی سەر پەڕەی چەکە سەییادەکان بناسێت.

بە بەکارهێنانی ژمارەیەکی بێهاوتا و تەنها بە یەک SMS دەتوانرێت متمانەی ئەو کەسە بپشکنرێت کە چەکەکە دەردەکات.

سوودەکانی بەکارهێنانی چەکی سەییاد چین؟

بەکارهێنانی چەکی سەییاد سوودی جۆراوجۆری هەیە کە گرنگترینیان ئەمانەن:

هەر پسوولەیەکی چەک 16 ڕەقەمی ناسنامەی سەییادی هەیە کە زانیاری متمانەی حیسابەکە پیشان دەدات.

دەسەڵاتی دەرکردنی چەک له لقەکانی بانکەکان سەندراوەتەوە و چیتر ناکرێت بە نهێنی پێکهاتن له گەڵ سەرۆکی لقی بانک بکرێت.

چەکە جۆراوجۆرەکانی گشتی و تایبەتی لە هەمان ستاندارددا دانراون.

جۆری کاغەز و لۆگۆی نەخشێنراو لەسەر چەکی سەییادەکە ناتوانرێت بە ئاسانی ساختەکاری بکرێت.

ژمارەی چەکی گەڕاوە بەهۆی ئەگەری پرسیارکردن لە دروستی حسابی دەرکەری چەک کەمی کردووە.

چەکی سەییاد دەتوانرێت لە هەموو بانکەکانی وڵات، بێ گوێدانە ئەو بانکەی کە چەکەکەی دەرکردووە، پارەی پێ وەرگریت.

ناکرێت چەکی سپی و چەکی هەڵگر دەربکرێت و مەترسییەکانی نەماوە.

سنووری بڕی چەک لەلایەن سیستەمی سەییاد دیاری دەکرێت و دەرهێنەر ناتوانێت چەکێک پێشکەش بکات کە بڕی زیاتری لە توانای دارایی خۆی بێت.

چەکی سەییادی مۆر چییە؟

چەکە سەییادە مۆرەکان لە ساڵی 2021 ەوە بەپێی یاسا نوێکان دەرچووە. ئەم چەکانە تایبەتمەندی ئاسایش و متمانەی زیاتریان هەیە و جێگەی چەکی سپی و کرێمی گرتووەتەوە. ڕەنگی پاشبنەمای ئەم چەکانە مۆرە و لە بەشی سەرەوە و چەپی چەکەکەدا، ناسنامەی بێهاوتای 16 رەقەمی مۆری سەییاد دەبینرێت. لە بەشی خوارەوە و چەپدا دەستەواژەی "جێبەجێکردنی ئەم چەکە بە تۆمارکردن، دەرکردن، وەرگرتن و گواستنەوەی لە سیستەمی سەیاد بەندە ". نووسراوە. بە شێوەیەکی گشتی، دەتوانین بڵێین چەکی سەییادی مۆر پارێزراوتر و دروستترە و ناتوانرێت خراپ بەکار بهێنرێت.

چۆنیەتی نووسینی چەکی سەییاد:

بۆ نووسینی چەکی سەییاد، دەبێت بەشە جیاوازەکانی چەکەکە بەبێ هیچ ڕووشانێک لەکاتی نووسینی چەک بنووسیت، لەوانە بڕەکە، ناوی وەرگر، بەروار و هتد. 

ئەوەت لەبەرچاو بێت کە نووسینی پشتی چەکی سەییاد نایاساییە و ناتوانرێت بە بێ تۆماری ناو بدرێتە هەڵگرەکە. سەرەڕای ئەوەش، زانیاری وەرگری چەکەکە دەبێت بە وردی لە پەڕەی چەکەکەدا تۆمار بکرێت. هەروەها لەبیرت بێت کە ناکرێت چەکی سەییادی بێ بەروار دەربکەیت.

چۆن چەکی سەییاد بەدەست بهێنین:

یەکێک لە گرنگترین پرسیارەکان کە دەربارەی چەکی سەییادە مۆرەکان دێتە ئاراوە، ئەوەیە کە چۆن ئەم چەکە وەربگیرێت. 

بۆ وەرگرتنی چەکی سەییاد، دەبێت لە ڕێگەی سیستەمی سەیادەوە داواکاری پێشکەش بکەیت. لە درێژەی ئەم بڕگەیەدا، مەرجەکانی وەرگرتن و بەڵگەنامەی پێویست بۆ داواکردنی چەکی سەییادەکان خراونەتەڕوو.

مەرجەکانی وەرگرتنی چەکە سەییاده کان:

مەرجەکانی وەرگرتنی چەک بۆ کەسە سروشتی و یاساییەکان جیاوازە و بۆ ئەم هۆیەش دەبێت ئەم مەرجانە بە جیا ڕەچاو بکرێن.

مەرجەکانی وەرگرتنی چەکی سەییادی له لایەن کەسانی سروشتی:

وەرگرتنی چەکی سەییادی مۆر لەلایەن کەسانی سروشتییەوە، ئەم مەرجانەی خوارەوەی هەیە:

لانی کەم 2 ساڵ به سەر کردنەوه ی حیسابی بانکی تێپەڕیبێت.

شوێنی کار و نیشتەجێبوونی دیاریکراو و جێگیر.

نەبوونی حەسێبی خراپ یان چەکی هەڵگەڕاو لە ساڵی ڕابردوودا.

هەبوونی حەسێبی پارەی درێژخایەن بەلانی کەمەوە 5 ملیۆن تۆمان لە بانکدا بێت و بەلانی کەمەوە 6 مانگ بەسەر هەبوونی ئەو هەژمارە و باڵانسەدا تێبپەڕێت.

مەرجەکانی وەرگرتنی چەکی سەییادی له لایەن کەسانی یاساییەوه:

وەرگرتنی چەکی سەییادی مۆر لەلایەن کەسانی یاساییەوە، ئەم مەرجانەی خوارەوەی هەیە:

لانی کەم 10 ساڵ به دەستپێکردنی چالاکییەکانی قەواره یاساییەکه تێپەڕیبێت.

شوێنی کۆمپانیاکە لە 10 ساڵی ڕابردوودا زیاتر لە دووجار نەگۆڕابێت.

حەسێبی بەردەستی هەبێت و بەلانی کەمەوە ساڵێک بەسەر کردنەوەیدا تێبپەڕێت.

هەبوونی حەسێبی پارەی درێژخایەن بە باڵانسی 50 ملیۆن تۆمان و بەلانی کەمەوە 6 مانگ بەسەر کردنەوەی حیسابدا تێپەڕیبێت.

بەڵگەنامە پێویستەکان بۆ وەرگرتنی چەکی سەییاد لەلایەن کەسانی سروشتی

لە کاتی داواکردنی چەکی سەییاد، کەسە سروشتییەکان دەبێت هەموو بەڵگەنامەکانی خوارەوە پێشکەش بکەن:

کۆپی هەموو لاپەڕەکانی بڕوانامەی لەدایکبوون.

یەک پارچە وێنە.

کۆپی هەموو بەڵگەنامەکانی دامەزراندن.

کۆپییەکی گرێبەستەکە. (ئەگەر کرێچی بیت)

پسوڵەی ئاو، کارەبا یان گاز لەگەڵ ناونیشانی تەواوی شوێنی نیشتەجێبوون.

ناساندنی کەسێکی ناسراو وەک ناسێنەر و کەفیل.

بەڵگەنامە پێویستەکان بۆ وەرگرتنی چەکی سەییاد لەلایەن کەسانی یاساییەوە:

بەڵگەنامەکانی پێویست بۆ وەرگرتنی چەکی سەییادی مۆر لەلایەن کەسانی یاساییەوە بەم شێوەیەن:

دروستکردنی هەژماری بانکی بە ئیمزای سەرجەم ئیمزاکارە ڕێگەپێدراوەکانی کۆمپانیاکە.

ڕەسەن و کۆپی بڕوانامەی تۆمارکردنی کۆمپانیا یان نامەی کۆمپانیا.

ڕەسەن و کۆپی ڕاگەیاندنی تۆمارکردنی کۆمپانیا یان دەستووری دامەزراوەکە.

دابینکردنی تەئکید بۆ پشتڕاستکردنەوەی ئیمزای خاوەنە دەسەڵاتپێدراوەکانی کۆمپانیاکە.

ڕەسەن و کۆپی دوایین ڕاگەیاندنی فەرمی تۆمارکردنی کۆمپانیاکه له ڕۆژنامەی فەرمی

ڕەسەن و کۆپی بڕوانامەی لەدایکبوون و ناسنامەی نەتەوەیی ئەنجومەنی بەڕێوەبەران.

چۆنیەتی تۆمارکردنی چەکی سەییاد بە ئۆنلاین:

تۆمارکردنی سەرجەم چەکەکانی سەیاد دەبێت لە ڕێگەی سیستەمی سەیادەکانی بانکی ناوەندییەوە ئەنجام بدرێت و لە ڕاستیدا بەبێ تۆمارکردن لە سیستەمی سەیاددا چەکەکە هیچ یاسا و بەهایەکی نییە. بۆ چوونە ناو سیستەمی سەیاد دەتوانیت ئەم شێوازانەی خوارەوە ئەنجام بدەیت:

تۆمارکردن و لێپرسینەوە و پشتڕاستکردنەوەی چەکی سەیاد بە بەکارهێنانی بانکەکانی ئینتەرنێت

تۆمارکردن و لێپرسینەوە و پشتڕاستکردنەوەی چەکی سەییادەکان بە بەکارهێنانی ئەپلیکەیشنی مۆبایل کە لەلایەن ماڵپەڕی شاپەرکەوە پەسەند کراوە.

بێگومان تێبینی ئەوە بکە کە لە سەرەتای بەکارهێنانی سیستەمی سەیاد دەبێت زانیاری پێویست تێبنووسیت و ڕەسەنایەتی بدۆزیتەوە. دوای ئەوە، دەتوانیت لەم سیستەمە خۆت تۆمار بکەیت و پرسیار بکەیت دەربارەی چەکەکانت.

چۆن پرسیار لە چەکی سەییاد بکەیت؟

دەتوانیت لە رێگەی ناسنامەی 16 ڕەقەمییەوە سەیری نیازپاکی ئەو کەسە بکەیت کە چەکی سەییادی مۆری دەرکردووە بۆ ئەوەی بزانیت ئایا چەکی گەڕاوەی هەبووە یان نا. چەند ڕێگایەک هەیە بۆ پرسیارکردن لە چەکی سەییاد، ئەم ڕێگایانە بەم شێوەیەن:

ناردنی ناسنامەیەکی 16 ژمارەیی بۆ ژمارە 701701 بە شێوەی کۆدی 16 ڕەقەمی سەیادی 1*1*1

سیستەمی بانکی ناوەندی لە cbi.ir

بانکەکانی ئینتەرنێت و کاربەرنامە ڕەسەنەکانی مۆبایل

شێوازی گواستنەوەی چەکی سەییاد چییە؟

وەک ئاماژەی پێدراوە ناکرێت چەکی سەییادی مۆر بە دەموچاوی هەڵگرەکە دەربکرێت بەڵام دەشێت وەرگری چەکەکە بگۆڕدرێت. بۆ ئەوەی چەکی سەییادێک بدەیت بە کەسێکی تر، دەبێت سەرەتا بچیتە ناو سیستەمی سەیادەوە. لەم سیستەمە و لە پەڕەی بەڕێوەبردنی چەک، کرتە لەسەر بژاردەی گواستنەوەی چەک بکە. دواتر، ناسنامەی 16 ڕەقەمی چەکەکە تێبنووسە و وەرگری نوێی چەکەکە بناسە.

چۆن چەکی سەییاد بگەڕێنیتەوە؟

گەڕاندنەوەی چەکی سەیاد لەگەڵ چەکی کۆن جیاوازە. ئەگەر حسابی دەرکەری چەکەکە باڵانسی پێویستی نەبوو، دەبێت داوای بڕوانامەی نەدانی پارە لە بانک بکەیت. دواتر دەبێت ئەم بڕوانامەیە پێشکەش بە فەرمانگەکانی خزمەتگوزاری ئەلیکترۆنی دادوەری بکەیت و سکاڵای خۆت تۆمار بکەیت و داوای دەرکردنی فەرمانێکی جێبەجێکار بکەیت. پاش ئەوەی کەیسەکە ڕەوانەی دادگا دەکرێت، دادوەر فەرمانێکی جێبەجێکار بۆ دەرکەری چەکەکە دەردەکات و هەنگاوەکانی داهاتوو بەدوایدا دێت.

دەرئەنجامەکانی گەڕاندنەوەی چەکی سەییاد:

گەڕاندنەوەی چەکی سەییاد دەرەنجامی ناخۆشی هەیە کە بەم شێوەیەن. تێبینی ئەوە بکە کە ئەم دەرئەنجامانە و قەدەغەکردنەکان بەردەوام دەبن تا ئەو کاتەی قەرزەکە دەدرێتەوە و کاریگەری نەرێنی چەکی گەڕاوەکە لادەچێت:

ڕێگه گرتن له کردنەوەی هەژمار و دەرکردنی کارتی بانکی نوێ.

ڕاگرتنی سەرمایەی دارایی و پارە لە سەرجەم حیسابەکان و کارتە بانکیەکانی تاک تا ڕادەی کورتهێنانی بڕی چەکەکە.

قەدەغەکردنی پێشکەشکردنی دەفتەری چەکی نوێ لە سیستەمی سەیاددا.

ڕێگریکردن لە دەرکردنی چەکی نوێ.

پێنەدانی هیچ ئاسانکاریەکی بانکی یان دەرکردنی دراوی بیانی و گەرەنتی ڕیالی.

شکستهێنان لە کردنەوەی دراوی بیانی یان بڕوانامەی متمانە ریالی.

لەم وتارەدا وەڵامی پرسیاری چەکی سەییادمان دایەوە و بە وردی باسی چەکی سەییادمان کرد. لەگەڵ جێبەجێکردنی یاسای نوێ و دەرکردنی چەکی سەییاد، کێشەی چەک لە وڵاتدا کەمبۆتەوە و چەکەکان زیاتر دروستبوون. ئەمڕۆ چەکی سەیاد تاکە چەکی پەسەندکراوە کە لەڕێگەی سیستەمی سەیاد و لەژێر چاودێری بانکی ناوەندییەوە پێشکەش دەکرێت و دەردەکرێت بۆیە ئەگەر بەدوای وەرگرتنی چەکی سەییاددا دەگەڕێیت، پێویستە هەنگاوە خوازراوەکان پەیڕەو بکەیت