هشدار فرماندار سنندج درباره پیامدهای آبگیری سد ژاوه

روژان‌پرس: سد ژاوه بار دیگر به کانون نگرانی‌های زیست‌محیطی کردستان تبدیل شده است؛ در حالی که به گفته فرماندار سنندج، مسئله ورود فاضلاب سنندج و برخی روستاها به این سد همچنان تعیین تکلیف نشده، گزارش‌ها از اقدام وزارت نیرو برای آبگیری سد بدون اخذ مجوز محیط زیست حکایت دارد؛ موضوعی که نگرانی‌ها درباره سلامت مردم و آینده زیست‌بوم منطقه ژاورود را افزایش داده است.

در چنین شرایطی، اظهارات مسئولان در همایش «توسعه پایدار ژاورود؛ چالش‌ها، راهکارها و چشم‌انداز آینده» در روستای دولاب، بار دیگر ضرورت پاسخ‌گویی روشن درباره وضعیت این سد و پیامدهای ادامه آبگیری آن را برجسته کرده است.

غریب سجادی، فرماندار سنندج، با اشاره به ابعاد مسئله گفت: ظرفیت سد ژاوه ۹۰ میلیون مترمکعب است و حدود ۲۰ میلیون مترمکعب فاضلاب وارد آن می‌شود؛ موضوعی که به گفته وی، ضرورت بررسی دقیق پیامدهای بهداشتی و زیست‌محیطی سد را دوچندان می‌کند.

وی با تأکید بر اینکه آبگیری سد در شرایط کنونی و بدون تعیین تکلیف مشکلات بهداشتی آن می‌تواند برای مردم منطقه زیان‌بار باشد، خواستار بررسی جدی مخاطرات و اجرای اقدامات اساسی برای رفع مشکلات موجود شد.

فرماندار سنندج همچنین از تشکیل شورای تأمین استان و شهرستان برای بررسی موضوعات مرتبط با سد ژاوه خبر داد و حفاظت از محیط زیست را یکی از پایه‌های اصلی توسعه پایدار دانست.

سجادی با اشاره به وضعیت منطقه ژاورود، کاهش جمعیت و مهاجرت جوانان را از دیگر چالش‌های این منطقه عنوان کرد و گفت: خالی‌شدن روستاها از سکنه، تهدیدی جدی برای آینده منطقه است و باید برای تقویت معیشت و ماندگاری جمعیت چاره‌اندیشی شود.

علی‌اکبر ورمقانی، معاون سیاسی، امنیتی و اجتماعی استاندار کردستان نیز در این همایش، با تأکید بر ضرورت بررسی علمی پیامدهای زیست‌محیطی سد ژاوه گفت: اگر نتایج بررسی‌های کارشناسی نشان دهد آبگیری این سد سلامت مردم را به خطر می‌اندازد، باید درباره توقف آبگیری و رهاسازی آب تصمیم‌گیری شود.

وی با اشاره به ضرورت شناسایی نواقص و تهدیدهای احتمالی این طرح، بر انجام مطالعات تخصصی و بهره‌گیری از ظرفیت علمی دانشگاه کردستان تأکید کرد تا ابعاد مختلف موضوع بررسی و نتایج کارشناسی درباره وجود یا نبود مخاطرات اعلام شود.

ورمقانی همچنین با تأکید بر اولویت منافع عمومی در تصمیم‌گیری‌ها، مشارکت مردم و بهره‌گیری از خرد جمعی را از الزامات توسعه پایدار دانست و گفت مشکلات زیرساختی روستاهای منطقه، از جمله کمبود راه‌های آسفالته، باید با برنامه‌ریزی و پیگیری جدی برطرف شود.

ژاورود و هورامان از ظرفیت‌های ارزشمند طبیعی و فرهنگی کردستان برخوردارند؛ ظرفیت‌هایی که حفاظت از آنها، پیش‌شرط هرگونه برنامه توسعه‌ای پایدار است. با این حال، نگرانی‌های مطرح‌شده درباره سد ژاوه نشان می‌دهد که توسعه زیرساخت‌ها، بدون تعیین تکلیف پیامدهای زیست‌محیطی، می‌تواند خود به عاملی برای تهدید سرمایه‌های طبیعی منطقه تبدیل شود.

اکنون پرسش اساسی این است که با وجود نگرانی‌های اعلام‌شده درباره ورود فاضلاب به مخزن سد، وضعیت آبگیری و مجوزهای زیست‌محیطی آن دقیقاً چگونه است و چه نهادی مسئول تضمین سلامت آب و جلوگیری از آسیب به محیط زیست منطقه خواهد بود؟

پاسخ به این پرسش‌ها نمی‌تواند به وعده بررسی‌های کارشناسی در آینده محدود بماند. ضروری است نتایج مطالعات، وضعیت مجوزهای قانونی، میزان آلودگی و برنامه عملیاتی مهار ورود فاضلاب به‌صورت شفاف اعلام شود تا تصمیم‌گیری درباره سد ژاوه بر پایه داده‌های علمی و با اولویت قطعی سلامت مردم و حفاظت از محیط زیست صورت گیرد.

توسعه کردستان به طرح‌های عمرانی نیاز دارد، اما نه به بهای سلامت شهروندان و تخریب زیست‌بوم‌هایی که سرمایه نسل‌های امروز و فردای استان هستند.