آیا تغییرات ساختاری در مدیریت کشاورزی کردستان در راه است؟

مدیرکل جهاد کشاورزی کردستان در گفت‌وگو با خبرنگار روژان‌پرس به تشریح نقش این حوزه در توسعه اقتصادی استان و برنامه‌های راهبردی آینده پرداخت.

سعدی نقشبندی با تاکید بر ضرورت تغییر رویکردهای مدیریتی در حوزه کشاورزی کردستان گفت: مساحت کل زمین‌های کشاورزی کردستان یک میلیون و 217 هزار هکتار است اما با وصف پر بارش بودن استان تنها 12 درصد آن به صورت آبی کشت می‌شود که برای حفظ توازن امنیت غذائی و افزایش نقش در اشتغال و درآمدزائی باید این عدد افزایش یابد.

وی افزود: 65 هزار و 793 هکتار باغ داریم که 71 درصد آن آبی است.

نقشبندی تصریح کرد: کل تولید سالیانه زراعی، باغی و فرآوری شده استان 3/3 میلیون تن است که شامل 2 میلیون و 36 هزار زراعی، باغی و گلخانه‌ای، 516 هزار دامی، 248 هزار طیور و 11 هزار و 800 آبزی می‌شود.

این مقام مسئول ادامه داد: ارزش ناخالص داخلی تولیدات 137 هزار میلیارد تومان است که معادل 19 درصد تولید ناخالص داخلی و سهم آن از اشتغال استان 30 درصد است.

وی یادآور شد: رتبه‌های کشوری استان در سال گذشته عبارت بود از رتبه اول توت فرنگی، دوم گندم، دوم انگور دیم و گردو، چهارم نخود، ششم سیب‌زمینی، هفتم آلبالو، گیلاس و به، هشتم مرغ، یازدهم گوشت قرمز، چهاردهم عسل و نوزدهم شیر.

مدیرکل جهاد کشاورزی کردستان ضمن نتقاد از وضعیت کشت آبی استان گفت: افزایش سهم از منابع آبی مطالبه به حق مردم کردستان است که برنامه‌هایی برای زمین‌های پایاب سدهای گاران، زریوار، زیویه، امیرآباد، رمشت، گاوشان، آزاد و قشلاق در سطح 20 هزار و 119 هکتار داریم.

وی افزود: برنامه آبی سازی 5 هزار هکتار از پایاب چراغ ویس سقز در دست اجراست که باید امسال حداقل 1 هزار هکتار آن انجام شود، همچنین برنامه برای 12 هزار هکتار از پایاب سیازاخ دیواندره تعریف شده اما تا کنون سهمیه آب آن تخصیص نیافته که انتظار داریم متولیان ارشد کشوری وضعیت امنیت غذائی در شرایط نامساعد بارشی، جنگ اقتصادی، بالا بودن نرخ بیکاری و پائین بودن درآمد سرانه کردستان را درک نموده و نسبت به تخصیص سهمیه مذکور اقدام کنند.

نقشبندی اظهار کرد: سهم یک هزار هکتاری کردستان از منابع آب سد تالوار بیجار را به استان مجاور داده‌اند که ما معترض به آبی سازی کشاورزی سایر استان‌ها نیستیم و بر این باوریم که آب هم مانند نفت و گاز ثروتی ملی است و باید همه از آن استفاده کنند اما بحث ما این است که چرا برای تخصیص سهم کردستان اهمال و سختگیری می‌شود.

وی ادامه داد: تجربه جنگ‌های تحمیلی اخیر، تحریم اقتصادی و محاصره دریایی کشور، این تجربه را بر جا گذاشت که نیاز به کشاورزی پویا داریم و باید تمام منابع را در اختیار این حوزه قرار دهیم زیرا اگر امنیت غذائی داشته باشیم سایر چالش‌ها را به راحتی پشت سر خواهیم گذاشت.

وی ضمن توصیه به رعایت تمام موارد علمی و زیست‌محیطی مطرح شده در خصوص سد ژاوه یادآور شد: بعد از 11 سال بحث‌های علمی و کارشناسی در مورد نکات منفی این سد بالاخره تصمیم گرفته شد تا به میزان 50 درصد ظرفیت آن آبگیری شود تا بتوان پایش‌های گوناگون و آسیب‌شناسی‌های مختلف را روی آن انجام داد تا به برنامه جامع علمی بهره برداری از آن رسید.

این مقام مسئول با اشاره مجدد به پائین بودن سهم کشاورزی استان از کشت آبی، وضعیت تجهیز مزارع به سیستم‌های نوین آبیاری را مناسب دانست و گفت: 43 درصد از مزارع آبی استان به سیستم‌های نوین آبیاری مجهز هستند و نیاز داریم تا این حوزه را بیشتر تجهیز کنیم تا بتوانیم از وضعیت‌های خشکسالی، گرما و سرمای نابهنگام عبور کنیم.

نقشبندی افزود: ما نباید منتظر پایان یافتن وضعیت نامناسب آب و هوائی باشیم بلکه باید با استفاده از روش‌های نوین کشت از جمله استفاده از اقلام مقاوم به خشکسالی، گرما، سرما و آفات نباتی و روش‌های کشت گلخانه‌ای روند تولید و فرآوری را تقویت کنیم و این را بدانیم که دانشمندان مرتب احتمال بروز پر بارشی‌های خطرناک برای ایران را هشدار داده و زاگروس را یکی از کانون‌های اصلی آن معرفی می‌کنند.

وی اعلام کرد: مراکز تحقیقاتی سازمان جهاد کشاورزی بر روی گونه‌های متعدد بذر و نهال کار می‌کنند تا انواع مناسب نقاط جغرافیایی استان را تعیین کنند بر این اساس هم اکنون 23 رقم گندم و 13 رقم جو در حال ارزیابی‌های علمی و آزمایشی قرار دارند.

وی ادامه داد: سال گذشته 30 هزار تن بذر اصلاح شده در استان توزیع شد که توانست 25 درصد تولید را افزایش دهد اما ما به این عددها راضی نبوده و در تلاشیم تا راندمان‌ها را به حداکثر ممکن برسانیم.

مدیرکل جهاد کشاورزی کردستان یادآور شد: جایگزینی اقلام کم مصرف در زمینه آب اما پر ارزش از نظر درآمد، یکی از برنامه‌های ماست که تا کنون اقدامات تحقیقی و ترویجی فراوانی بر روی پسته، زعفران و کاملینا داشته‌ایم از جمله افزایش سطح زیرکشت زعفران به 135 هزار هکتار که قرار شده 20 هزار دیگر هم به سهمیه استان اضافه شود.

نقشبندی حرکت به سمت کشت گلخانه‌ای را ضرورت حراست از منابع آب و خاک دانست و گفت: در حال حاضر 58 هکتار گلخانه فعال با ظرفیت 10 هزار و 830 تن تولید سیفی‌جات داشته و رتبه 26 کشور را داریم اما برنامه دولت گسترش این طرح در قالب شهرک‌های گلخانه‌ای است که در استان هم برنامه‌های عملیاتی آن شروع شده اما کمبود منابع بانکی از مهمترین چالش‌های این حوزه بوده به طوری که سال گذشته با وصف نیاز شدید به تسهیلات رتبه 10 کشور را داشتیم.

وی خبر از کشت پسته در 60 هکتار از زمین‌های استان، برداشت 400 تن محصول در سال گذشته و تدوین اقدامات ترویجی و رتبه 24 کشوری داد.

این مقام مسئول ضعف زیرساخت‌های فرآوری محصولات کشاورزی را از علل پائین بودن نقش این حوزه در تولید ناخالص و اشتغال استان دانست و یادآور شد: فراهم ساختن تمام الزامات فرآوری محصولات کشاورزی ضرورت شکوفایی این حوزه در استان است زیرا بخش مهمی از ارزش ریالی آنها به علت خام فروشی از بین می‌رود، این وضعیت در مواردی موجب از بین رفتن صرفه اقتصادی تولید شده و فعالیت در آن زمینه‌ها از بین می‌رود.

وی افزود: سال گذشته کردستان رتبه اول پرداخت تسهیلات بانکی به صنایع تبدیلی کشور را داشت اما نیاز استان با عددهای موجود برآورد نمی‌شود و بایستی سهم آن از منابع بانکی چند برابر شده و ردیف‌های اختصاصی از صندوق توسعه ملی و منابع بانک مرکزی برای کردستان ایجاد شود.

نقشبندی اعلام کرد: سال گذشته 2 همت از سرمایه‌گذاری‌های شخصی و تسهیلات بانکی در حوزه کشاورزی به بهره برداری رسید که توانست موجب ایجاد و یا تثبیت 1 هزار و 176 شغل مستیقیم و 2 هزار غیر مستقیم شود.

وی افزایش قیمت مواد اولیه ناشی از حذف ارز دولتی و کاهش ارزش ریال در برابر دلار را عوامل افزایش هزینه تمام شده واحدهای تولیدی دانست و خواستار افزایش حمایت‌های پولی از شد.

سعدی نقشبندی با اشاره به افزایش سهم استان از تامین تخم مرغ مورد نیاز گفت: تا قبل از سال 1404 استان تنها 20 درصد از تخم مرغ مصرفی خود را تامین می‌کرد اما از این سال به بعد حمایت‌های مالی و روان سازی روال اداری سبب افزایش این سهم به 50 درصد شد زیرا ظرفیت اسمی 13 تنی برای استان ایجاد شد اما در حال حاضر 9 تن آن فعال است.

وی افزود: سال گذشته 158 میلیون قطعه جوجه‌ریزی در استان شد که مجر به تولید 119 هزار تن گوشت مرغ گردید اما بروز جنگ تحمیلی رمضان و تهدیدات آمریکا در حوزه بمباران زیرساخت‌های انرژی سبب کاهش جوجه‌ریزی شد به طوری که بیش از 60  درصد از ظرفیت مرغداری‌ها خالی ماند و با کمبود و گرانی روبرو شدیم.

نقشبندی تصریح کرد: سال گذشته 100 هزار تن نهاده دامی ذخیره شد که 65 هزار تن آن در زمان دو جنگ 12 روزه و رمضان توزیع شد و اجازه نداد با بحران روبرو شویم.

این مقام مسئول ادامه داد: سال گذشته 4 هزار و 800 تن نهاده دام با ارزش 290 میلیارد تومان به صورت مدت دار 3 ماهه در اختیار دامداری‌های کردستان قرار گرفت تا افزایش نرخ ناشی از عوامل مختلف آنها را با مشکل روبرو نکند.

وی یادآور شد: سال گذشته یک هزار و 78 تن مرغ تولیدی استان توسط شرکت پشتیبانی امور دام خریداری شد تا از تعجیل مرغدار در فروش و وارد شدن زیان مالی بر آنها جلوگیری کند که این آینده نگری سبب شد تا در زمان بروز کمبود مرغ از طریق فروشگاههای زنجیره‌ای و کامیون‌های یخچال‌دار در مناطق محروم شهری و روستائی با قیمت پائین توزیع شد.