شنەی بەرامەیەکی هانەبەرچەم

لە زەنجیرە ناساندنی کەسایەتیە خۆشناوەکانی ناوچەکەمان ئەمجارە ڕمبی هزرمان بەرەو باخەکانی هانەقاڵوا و دەرگەوڵێ و بنەوەزەنێ ڕادەوێشێنین و ڕۆحمان بە شنەیەک  لە دەربەن و مەرەو بنەوەزەنێ و هامنۆ و دۆڵانا ئەلاوێنین و مەلی هەستمان تێکەڵاوی شاخەکانی داڵانی و کەماجەڕ و کەلەبەروو داڵا تا مای پیرە و خەڵەفی و ملەگازرۆ  دەکەین و لە هانەو مەرێ و هانە تاشڵێ و هانەو بزازەرا، چەپکە پوونگێکی وەشبۆتان پێشکەش ئەکەین:

کاک خالیدئەحمەدی له ڕۆدیاری 18ی گەلاوێژی 1357ی کۆچی هەتاوی چاوی بە ژیان هەڵێناوە ولە بنەڕەتدا خەڵکی ئاوایی دزاوەرە سەر بە قەزای پاوە بەڵام مۆمی تەمەنی لە شاری سەوڵاوا سووتاندووە و ماوەی 21ساڵ له ساڵەکانی 1374ی کۆچی هەتاوی تا 1395ی ک.ە لە سەوڵاوا ژیاوە و لە ساڵی 1381ی ک.ە تا ساڵی 1401ک.ە هەر لەو شارەدا لە بەرگی مامۆستایی قوتابخانەکاندا خزمەتی خۆی نواندووە.

ناوی باوکیان سۆفی مەحموودی زاوەریە وناوی دایکیان خاتوون خاوەری گوفتاری، خوێندنەکانی سەرەتایی و ناوەندی ودواناوەندی لە شاری پاوە بەڕێ کردووە و  وەک خۆی بە زمانی شیرینی ئەدایی ئەڵێ: «ڕودیاروو هەژدەو گەلاوێژوو ساڵەو پەنجاوحەوتی ڕۆجیاری جە دەگاو زاوەری سەر بە قەزا و پاوەی چەمێم بە دنیای کریەینێوە.

بە بۆنەو جەنگوو ئیران و عێراقی و ئاوارەیی تا دما قۆناخوو وانگایم جە شارە وەشەکەو پاوەیەنە وەنەن، هەر ئەچی دەورانەنە بە بۆنەو هەرمانە ئەدەبیەکا ئەنجومەنوو فەرهەنگ و ئەدەبوو پاوەی کە فرەتەر جە مزگی و بۆنە مەزهەبیەکا و مەراسێمە نیشتیمانیەکانە بەرێنێ ڕاوە، حەز و خولیاو شێعرێم ئامیانش دریا. وەڵتەر شێعرەم سەروو قاڵبوو مەسنەوی و هێجایێ بێنێێ، بەڵام ئیسە گڕ و گاڵم سەروو قاڵبوو غەزەڵێ و عرووزیێنێ. جە زانشگاو کرماشانی(فنی مهندسی)، درێژەم بە وانای دان و دماو تەمامیای وانایم، پێسەو ماموساو وانگای جە شارە وەشکەو سەڵواوایەنە خەریکوو خزمەتی بیەنا و ئیسەیچ نیشتەجاو شاروو سنەیەنا»

ئەم ئازیزه خاوەنی چەندبەرهەمێکی چاپ نەکراوە یەو ئەمەش چەند نموونەیه له شێعرەکانی:

نوورێوو کەشوو تووریەنی شاخوو دڵی بەرمەی

عەنتیکە جەواهێرەنی کاخوو دڵی بەرمەی

سۆسەن سەرە بەرمارۆوە هەم، سووروو تەماشەی

دیدێنە تەڕا و قەڵوەزە زاخوو دڵی بەرمەی

بینا دڕەیێ ڕاکێ هەناسەی و چەموو دەنگی

گوراڵە وەهارێوەنی باخوو دڵی بەرمەی

شازادە بە ئەسپوو غەزەڵێ سەر وزۆ ڕاو پایت

شێعرێوەنی لامەو و دلێ ناخوو دڵی بەرمەی

بێچارە وەشەسیایی عەقیم بی وەروو وەریەو

تاریکی شەوێمانە ئوجاخوو دڵی بەرمەی

پاساژێ پەڕێ بیێنێ فەرادێ بە تەتۆوە

شیرینە کەماڵێو جە سواخوو دڵی بەرمەی

وەیلانوو خەت و خاڵی هەتیمباروو مورادین

هەڵسێوە چەمەو تەکیۆرە ئاخوو دڵی بەرمەی

ئەمەش شێعرێکی دیکەیان:

تاسەباریم شاتەوە یاوا و نەپەرساتەو وەنەم

دوورەپارێزیت جە لا باوا و نەپەرساتەو وەنەم

دڵ شکایەت لاو هەسێڵەو باخوو جێژوانی بەرۆ

زامێ چەقنا، مێخەکێ ساوا و نەپەرساتەو وەنەم

بەختەباروو تاقەتیم «قالوا بلا»ش بێ پەی چەمات

تانە لووتوو بێ‌دڵیم تاوا و نەپەرساتەو وەنەم

دار و دەشت و ئاسمان و وەر، چەمێ بێنێ وەنەت

چن زەریفیت دابێ سەرکاوا و نەپەرساتەو وەنەم

ڕەوتە ڕاو یاوای وەشەسیایی درێژەو یاگە پام

لیزمە وارانوو خەمات ساوا و نەپەرساتەو وەنەم

بادیگاردێ سەیرێ عەشقیت تۆموو دەخڵێشا بڕی

گەنمەجاڕوو ئی دڵی ناوا و نەپەرساتەو وەنەم

تۆ حەکیموو هەرچی دەردێنی خودای دابۆش دەوا

لاچەمێوم کەردە بێ داوا و نەپەرساتەو وەنەم

ئەمەش شێعرێکی دیکەیان بەناوی شینوو نەرەی:

چەم هەتا کەی بۆ تەموو ئاوێنە دێقوو پەنجەرەی؟

بوو دڵێو مانیا شەل و پاڵکەوتە لا پاڵوو بەرەی

خاکە تەژنەو چێروو بارووموو وەزێوێ چا سەرەو

هەر تەما بۆ گۆشەوەنگوو هاژە تافوو ئا دەرەی

تازە ئیتر شاتە وارانی مەوینۆ دڵشەنە

سینەڕێزەش ڕازنۆ پەی ڕێز بە موورێ نەوبەرەی

وەرگە هارێ لوورەلوور مانۆڕەشانە و مەحشەرا

تووتە بی کاردەو دەسوو جەللادی پەی گڵوەو وەرەی

دووکەڵی واتش سمۆرەی بەی کەرۆ شینوو نەرەی

کێ مزانۆ قڕچە حاڵوو سۆتە بێ شۆن و بەرەی؟

دانە تەزبێحوو دەسیوی هەرزەکاری دەم بە تاڵ

بێ قڕە خۆلیاوە بێ هۆ پەی مەسی سەوداسەرەی

دیدە وینۆ نەوبەرەی، وارانە وەشتێو پەی نەرەی

سەوزەڵانێو پەی وەرەی یا با بدا دار ئی سەرەی

ئەمەش شێعرێکی دیکەیان بەناوی ڕاوێ:

نەمەن زۆروو چەمات گرجار هەسانێو بێ دڵی ساوێ

هەناری دەم‌ترەک ناڵێ و حەسوودێش ئێ خوەو ساوێ

سەباحانێ هەناسێو قووڵ تەقەو دەروازە تاسا دێ

پەیێ لەقنێ دەموو وایەو لکەش تن‌دێ قژێ خاوێ

سەروو مێزوو زەریفیتەو مریچێڵێ چکێ شۆتش

دەسێ قۆڵفێ، لەمەی ئاورا، دەمی تەژنەم خەمێ ژاوێ

وەهار بینی، بە نامێ وێش قەباڵەش کەرد دڕەی ششدانگ

نەژیوۆ ئاوەدانی ڕۆ کەلەپچەش دان دەسوو ئاوێ

ونارابێم بە گوڵ سۆسەن هەواروو ئی حەزا تا بەی

شەماڵی وات هەناسێوتەر مەحاڵا ڕاش گنۆ کاوێ

شەو و ڕۆما حەساباتێش دەسوو وێماوە تووریەینێ

سڵامی سۆب سەواخەیرێ دماو عێشای بیێ باوێ

خەزانم دی نیگابانوو بەرەو بانوو گوڵێوی بێ

تەقەو ماچوو دەلاقەی وات، کەسم تاکەی کەری ڕاوێ؟

ئەمەش نموونە شێعرێکی دیکەیان:

چەمێ بڕی وەنەم پڕوو، بە حەزرەتوو چەمات قەسەم

بە پیکوو «نا»و دەمیت وڕوو، بە حەزرەتوو چەمات قەسەم

مەزات و بەزموو ئی دڵی خەمێ بیێنێ ساقی پەیش

بە هۆرە نازەکات چڕوو، بە حەزرەتوو چەمات قەسەم

نەوەش بە لەرزوو ئی وەری، جە پا بە دامەنش چیان

جە زەمهەریرتەنە گڕوو، بە حەزرەتوو چەمات قەسەم

کوشی وەهاری ئەر بلی، خەزانی ماری سەرمەرە

پەلێم وزی جە ڕەنگ و ڕوو، بە حەزرەتوو چەمات قەسەم

مەلە، بە مەرگوو حەسرەتام سواڵە پەی چەمات کەروو

چەکش نیارە ئاوەڕوو، بە حەزرەتوو چەمات قەسەم

خیاڵەکێت تەڵاق نەدا شەوانی پیرە تاسەکام

نەلا، بلا یەخێم دڕوو، بە حەزرەتوو چەمات قەسەم

خوی شەماڵوو دڵوەشی حەزێ بەرۆ وەڵاتەرە

دەسوو چەتەو خەمات بڕوو، بە حەزرەتوو چەمات قەسەم

چەنی چنی چەمات چەمێم بە ساقی شەرمی بەرکەرا؟

مەتاوو جەنگی ڕووبەڕوو، بە حەزرەتوو چەمات قەسەم.

سەرچاوەکان: وتووێژێ لە گەڵ بەڕێز خالێد ئەحمەدی.