چراغی فروزان در سپهر فرهنگ کردستان/ کامل گلباغی

ملامحمد صابری، ادیب، مورخ و خوشنویس برجسته‌ معاصر، در دوم اسفند سال ۱۳۱۵ هجری شمسی در روستای برگشاو از توابع بخش نجف‌آباد بیجار گروس دیده به جهان گشود.

وی فرزند عبدالله ابن صابر ابن قادر است که اصالتاً از منطقه‌ی بازیان عراق به این ناحیه مهاجرت کرده‌اند؛ بنا به گفته‌ی خود استاد، پدربزرگ ایشان در بازیان عراق مدفون است. از جانب پدر، از تیره‌ی «مندمی» و از سوی مادر، از تیره‌ی «چوخه‌ره‌شی» می‌باشد. چنان‌که در یکی از اشعارش چنین می‌سراید:

ملا محمد صابری علاوه بر سرودن اشعار تعلیمی و تربیتی، حافظه‌ای شگفت‌انگیز داشت. او جزئیات تاریخ، وقایع و رویدادهای فرهنگی را به‌دقت در ذهن خود حفظ می‌کرد و با خطی زیبا و دلنشین بر صفحات کاغذ ثبت می‌نمود. در حقیقت، او دایره‌المعارفی زنده است که باید تاریخ و فرهنگ ملت کرد را از سینه‌ی او جست‌وجو کرد.

بیان فضایل و هنر این رادمرد فرهیخته از توان من بیرون است، اما از نویسندگان و ادیبان دیارم عاجزانه می‌خواهم نگذارند آثار چنین بزرگان در گوشه‌ی خلوت فراموشی فرو رود؛ چرا که او چراغی فروزان در سپهر تاریخ و فرهنگ این سرزمین است.

براساس سنت دیرینه‌ی حدود بیست‌ساله‌ی دیدار و سرکشی از بزرگان، در تاریخ ۱۳ آبان ۱۴۰۲، به همراه استاد اخلاق و ادب، جناب کاک علی‌اشرف زانیار و جمعی از شاعران و ادیبان، به محضرشان رسیدیم. از آن همه عظمت و بزرگی دچار حیرت شدیم و چنان‌که در اصطلاح کردی می‌گویند «وه‌ک کورد دو نه‌دیوو»، چیزهایی دیدیم و شنیدیم که جز حسرت و آه، ما را به اندوخته‌هایی گران‌سنگ رساند؛ اندوخته‌هایی که برای ماندگاری در روزگار نامهربان، از نظر شما می‌گذرانیم.