ایستگاه پایانی یک رویداد فرهنگی در سایه حواشی و امیدها

بیستمین جشنواره تئاتر کُردی سقز پس از چند روز برگزاری و اجرای آثار نمایشی متنوع از هنرمندان مناطق کُردنشین، با تاکید بر همدلی، گفت‌وگوی فرهنگی و رویکرد تحلیلی در هنر نمایش، به کار خود پایان داد.
تئاتر، به مثابه آینه تمام‌نمای جامعه، همواره نقشی محوری در ثبت تاریخ، نقد اجتماعی و انتقال ارزش‌های فرهنگی ایفا کرده است. این هنر زنده و پویا، از آغاز شکل‌گیری خود، ابزاری قدرتمند برای برقراری ارتباط میان هنرمند و مخاطب بوده و توانسته است در گذر زمان، مرزهای زبانی و جغرافیایی را درنوردد. به طور خاص، تئاتر کوردی، با تکیه بر غنای ادبیات، ریشه‌های تاریخی و هویت منحصربه‌فرد خود، نقشی دوگانه در حفظ و اشاعه میراث فرهنگی ایفا می‌کند؛ از سویی میراث‌دار قصص و اساطیر کهن است و از سوی دیگر، بستری برای بیان دغدغه‌های معاصر. جشنواره‌های بین‌المللی تئاتر کوردی، به همین دلیل، از اهمیت ویژه‌ای برخوردارند، زیرا به هنرمندان فرصت می‌دهند تا خلاقیت‌های خود را در معرض دید داوران و مخاطبان منطقه‌ای و بین‌المللی قرار دهند.

در همین راستا، بیستمین دوره جشنواره بین‌المللی تئاتر کوردی سقز میزبان مجموعه‌ای متنوع از اجراهای نمایشی بود و با استقبال هنرمندان و فعالان تئاتر از سراسر ایران و اقلیم کردستان عراق، شور و نشاط فرهنگی را به سقز بازگرداند.

در بخش پایانی و پس از ارزیابی دقیق هیئت داوران، دو اثر به عنوان برگزیدگان اصلی این دوره معرفی شدند و سهمیه حضور در جشنواره بین‌المللی تئاتر فجر را به دست آوردند:

نمایش «شەوێک له‌بیرنەکراو» به کارگردانی خەڵات نەوزاد از شهر حلبچه در اقلیم کردستان عراق.

نمایش «نازی‌آباد» به نویسندگی باقر سروش و کارگردانی مشترک کامران جباری و یاسر هاشم‌زاده از بیجار.

این دوره شاهد مشارکت چشمگیر گروه‌هایی از داخل کشور و اقلیم کردستان عراق بود. در بخش آثار خارجی، علاوه بر نمایش برگزیده «شەوێک له‌بیرنەکراو»، نمایش «رۆح دماڵ بچۆکین شێکسپێردا» به کارگردانی کاروان سیڵۆ از دهوک نیز به روی صحنه رفت.

در بخش آثار داخلی نیز، رقابت تنگاتنگی میان گروه‌های حاضر مشاهده شد. نمایش‌های «نازی ئاباد» (یاسر هاشم‌زاده از بیجار)، «به‌ساڵاچوو» (افشین خدری از سنندج)، «تاسانن» (نیلوفر قلعه‌شاخانی از کرمانشاه)، «سپیرۆ» (مائده دارلکی از ارومیه)، «هەملێت ماشینی» (سامان ئێرەمی از سقز و مهاباد)، «تووه‌ سوره» (حمیدرضا کردستانی از سنندج) و «شانۆئێک بۆ فێستیڤاڵ» (محمد سلیمی از دیواندره) اجرای خود را در جدول جشنواره داشتند. همچنین، نمایش «مێلودیێن سەرپێ ژیانی» به کارگردانی سیزار محه‌ممه‌د ئه‌مین از دهوک در بخش ویژه به اجرا درآمد.

با وجود دستاوردهای هنری، این دوره از جشنواره خالی از حاشیه نبود. یکی از موارد اصلی که با واکنش منفی و نارضایتی بخشی از حاضران روبرو شد، تأخیر طولانی در آغاز مراسم اختتامیه بود که حدود یک ساعت و نیم به طول انجامید. علاوه بر این، اعتراضاتی نیز از سوی تعدادی از هنرمندان و پیشکسوتان تئاتر سقز نسبت به نحوه انتخاب دبیر جشنواره و انتشار فراخوان بدون مشورت کافی با فعالان تئاتر بومی شهر مطرح گردید. این موارد نشان‌دهنده لزوم توجه بیشتر به شفافیت و ارتباط سازنده میان دبیرخانه جشنواره و جامعه محلی هنرمندان است.

با وجود این چالش‌ها، نکته بسیار امیدوارکننده در بیستمین دوره جشنواره، حضور پررنگ و اجرای خلاقانه گروه‌های جوان بود. تلاش این نسل برای ارائه اجراهایی مبتنی بر دانش فنی، تمرین مستمر و رویکردهای حرفه‌ای، نویدبخش آینده‌ای روشن برای تئاتر کوردی است. با این حال، برای تقویت جایگاه این جشنواره در دوره‌های آتی، برنامه‌ریزی دقیق‌تر و تعامل گسترده‌تر و مسئولانه‌تر با بدنه هنری منطقه سقز امری ضروری به نظر می‌رسد.