در گستره تاریخ و فرهنگ این سرزمین، هنر همواره زبانی برای گفتوگوی انسان با زیبایی، حقیقت و جاودانگی بوده است؛ زبانی که مرزهای جغرافیا را درمینوردد، از حصار زمان عبور میکند و میراث اندیشه و ذوق ملتها را به نسلهای آینده میسپارد. در میان جلوههای درخشان این میراث، خوشنویسی ایرانی جایگاهی ممتاز دارد؛ هنری که در آن، واژه از معنای خویش فراتر میرود و به تماشای چشم و تأمل جان درمیآید.در این قلمرو ظریف و پررمز، نام استاد فریبا مقصودی، بانوی خوشنویس کُرد و از چهرههای شناختهشده هنر معاصر ایران، شایسته درنگ و ستایش است؛ هنرمندی که با ممارست، ذوق و دلبستگی به میراث مکتوب، نام خویش را با یکی از دشوارترین و ارزشمندترین جلوههای خوشنویسی پیوند زده است.
استاد فریبا مقصودی در سال ۱۳۴۰ خورشیدی در کرمانشاه دیده به جهان گشود؛ شهری که در حافظه فرهنگی غرب ایران، با شعر، موسیقی، ادبیات و پیشینهای دیرپا از هنر و اندیشه شناخته میشود. او در مسیر هنری خویش، خوشنویسی را نه صرفاً آرایش حروف، بلکه عرصهای برای پرورش روح، انضباط ذهن و آفرینش زیبایی برگزید؛ مسیری که رسیدن به قلههای آن، جز با سالها تمرین، صبوری و عشق به هنر ممکن نیست.
کتابت قرآن؛ پیوند قلم با معنویت
یکی از برجستهترین وجوه شهرت این بانوی هنرمند، کتابت کامل قرآن کریم به خط نستعلیق است؛ خطی که از زیباترین دستاوردهای ذوق و نبوغ ایرانی به شمار میرود و ظرافت، تناسب و استواری آن، حاصل قرنها تجربه و آفرینش هنرمندان این سرزمین است.
کتابت متنی چنین گسترده و مقدس، تنها مهارت دست و استادی قلم را نمیطلبد؛ بلکه مستلزم تمرکز پیوسته، دقتی کمنظیر، تسلط بر قواعد خط و تعهدی عمیق به سلامت و زیبایی اثر است. در گزارشهای منتشرشده از کارنامه هنری استاد مقصودی، از کتابت کامل قرآن به خط نستعلیق و تقدیر از این دستاورد در سال ۱۳۷۶ یاد شده است.
در این تجربه هنری، قلم تنها وسیله نگارش نیست؛ نشانی از صبر و استمرار انسان در جستوجوی کمال است. هر حرف، حاصل تمرین و هر سطر، جلوهای از پیوند مهارت و تأمل است؛ پیوندی که هنر خوشنویسی را از یک فن صرف فراتر میبرد و به تجربهای فرهنگی و معنوی بدل میسازد.
زن کُرد؛ از میراث فرهنگ تا آفرینش آینده
معرفی استاد فریبا مقصودی، تنها معرفی یک هنرمند نیست؛ فرصتی است برای بازخوانی جایگاه زن کُرد در تاریخ فرهنگ و هنر.
زن کُرد در حافظه تاریخی و اجتماعی این سرزمین، حضوری فراتر از روایتهای محدود و کلیشههای رایج دارد. او در کنار نقشآفرینی در خانواده و جامعه، در عرصههای دانش، ادبیات، موسیقی، هنرهای تجسمی و فعالیتهای فرهنگی نیز سهمی ارزشمند داشته است. با این همه، بسیاری از ظرفیتها و دستاوردهای زنان هنرمند، آنچنان که شایسته است، معرفی و ثبت نشدهاند.
از همین رو، برجستهکردن چهرههایی چون استاد فریبا مقصودی، اقدامی در مسیر پاسداشت سرمایه انسانی و فرهنگی جامعه کُرد است؛ جامعهای که بزرگی میراث خود را نه فقط در گذشته پرافتخار، بلکه در توانایی فرزندان خویش برای آفرینش، نوآوری و حضور مؤثر در جهان امروز نشان میدهد.
دستاوردهای چنین هنرمندانی یادآور این حقیقت است که استعداد، با تلاش و فرصت شکوفا میشود و زنان، هنگامی که امکان پرورش تواناییهای خود را مییابند، میتوانند در بالاترین سطوح هنر و فرهنگ بدرخشند. افتخار به زنان کُرد، تنها افتخار به هویت خویش نیست؛ تأکید بر حق برخورداری از فرصت برابر برای آفرینش و اثرگذاری نیز هست.
هویت کُردی و گستره فرهنگ ایرانی
یکی از وجوه درخور توجه در معرفی استاد مقصودی، پیوند هویت کُردی او با گستره هنر و فرهنگ ایرانی است. توجه گزارششده او به ادبیات کردی و شاعران کُرد، در کنار فعالیت در عرصه خوشنویسی، یادآور آن است که هویتهای فرهنگی میتوانند در کنار یکدیگر بالنده شوند و به غنای میراث مشترک بیفزایند.
فرهنگ کُردی، با زبان دیرپای خود، گنجینهای از شعر، موسیقی، روایت، اندیشه و تجربه تاریخی را در دل دارد. خوشنویسی نیز یکی از ظرفیتهای ارزشمند برای ثبت و معرفی این میراث است؛ زیرا واژه، هنگامی که در قالبی هنرمندانه ثبت میشود، از لحظه گفتار فراتر میرود و امکان ماندگاری و انتقال مییابد.
در این نگاه، پاسداشت هنر استاد مقصودی، هم ارجنهادن به کوشش یک بانوی هنرمند است و هم تأکید بر ضرورت شناخت و معرفی استعدادهای کُرد در عرصههای ملی و بینالمللی؛ استعدادهایی که میتوانند از مسیر هنر، سهمی مؤثر در گفتوگوی فرهنگی میان ملتها داشته باشند.
منبع: روابط عمومی جامعه کردهای مقیم مرکز