روژانپرس: برگزاری دومین جشن مهرگان در جوار غار تاریخی کرفتو را میتوان نشانهای از آغاز حرکتی تازه در معرفی ظرفیتهای تاریخی و فرهنگی کردستان دانست؛ حرکتی که اگر از سطح برگزاری مراسم فراتر رود و به حفاظت علمی، معرفی جهانی و بهرهبرداری پایدار از میراث تاریخی بینجامد، میتواند فصل تازهای در توسعه فرهنگی و گردشگری استان رقم بزند.در روزگاری که بسیاری از جشنوارهها و آیینهای فرهنگی، بهتدریج از ماهیت و فلسفه وجودی خود فاصله گرفته و در اجرای موسیقی، رقص و پایکوبی خلاصه شدهاند، برگزاری رویدادهای فرهنگی در کنار آثار تاریخی باید فرصتی برای بازشناسی ریشههای تمدنی، انتقال دانش تاریخی و تقویت هویت فرهنگی باشد؛ نه صرفاً بهانهای برای برگزاری مراسمی پرشور که با پایان آن، دستاورد ماندگاری بر جای نماند.از این منظر، انتخاب غار کرفتو برای برگزاری آیین مهرگان، هنگامی ارزش راهبردی پیدا میکند که این رویداد به بستری برای تسریع روند ثبت جهانی، تقویت پژوهشهای باستانشناختی، حفاظت از اثر و معرفی ظرفیتهای کمترشناختهشده کردستان به جامعه جهانی تبدیل شود.
کرفتو؛ فراتر از یک جاذبه گردشگری
غار کرفتو در شهرستان دیواندره، از آثار شاخص تاریخی و فرهنگی کردستان است که ارزشهای معماری، تاریخی و باستانشناختی آن، ظرفیت تبدیلشدن به یکی از کانونهای مهم گردشگری فرهنگی کشور را فراهم کرده است. با این حال، برخورداری از چنین میراثی بهتنهایی ضامن توسعه نیست؛ آنچه اهمیت دارد، برنامهریزی مستمر برای حفاظت، تکمیل مستندات علمی و فراهمکردن مقدمات معرفی جهانی آن است.
در همین راستا، آرش زرهتن لهونی، استاندار کردستان، در حاشیه آیین مهرگان، برگزاری این رویداد در محوطه کرفتو را فرصتی برای معرفی ظرفیتهای فرهنگی و تقویت جایگاه گردشگری استان دانست.
محسن فتحی، رئیس فراکسیون گردشگری مجلس، نیز از پیگیری روند تکمیل پرونده ثبت جهانی غار کرفتو خبر داد و اعلام کرد اعتبارات ویژهای برای تهیه مستندات تخصصی این اثر اختصاص یافته است؛ اقدامی که میتواند مسیر معرفی جهانی این میراث تاریخی را هموارتر کند.
ناصح محمدخانی، فرماندار دیواندره، هم از افزایش اعتبارات این مجموعه از ۵۰ میلیون تومان به ۲۰ میلیارد تومان خبر داد و با اشاره به انجام ۱۶ طرح پژوهشی برای تعیین حریم غار، این مطالعات را از الزامات حفاظت و توسعه گردشگری منطقه برشمرد.
از جشنوارههای پرهیاهو تا رویدادهای هویتساز
یکی از آسیبهای قابل تأمل در برگزاری شماری از جشنوارههای فرهنگی، غلبه جنبههای نمایشی و سرگرمکننده بر اهداف اصلی این رویدادهاست؛ بهگونهای که گاه موسیقی، رقص و پایکوبی به متن اصلی برنامه تبدیل میشود و موضوع محوری جشنواره، اعم از میراث تاریخی، صنایعدستی، آیینهای کهن یا داشتههای فرهنگی منطقه، در حاشیه قرار میگیرد.
بیتردید، موسیقی و رقصهای آیینی بخشی ارزشمند از فرهنگ کردیاند و حضور آنها در رویدادهای فرهنگی میتواند به جذابیت و استقبال عمومی بیفزاید؛ اما مسئله، نفی این جلوههای فرهنگی نیست، بلکه ضرورت حفظ تناسب میان ابزارهای سرگرمی و هدف اصلی جشنواره است. جشنواره مهرگان در جوار کرفتو باید بیش از هر چیز، فرصتی برای شناخت فلسفه این آیین، بازخوانی پیشینه تاریخی آن و پیوند میراث فرهنگی با زندگی امروز جامعه باشد.
اجرای موسیقی مقامی، نمایش اسب اصیل کردی و حضور پژوهشگران در این مراسم، زمانی بیشترین اثرگذاری را خواهد داشت که در کنار برنامههای هنری، محتوای پژوهشی و آموزشی نیز سهمی محوری داشته باشد و بازدیدکنندگان، بهویژه نسل جوان، با ارزش تاریخی کرفتو و اهمیت ثبت جهانی آن آشنا شوند.
پویا طالبنیا، مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی کردستان، نیز جشن مهرگان را فرصتی برای انتقال آیینهای کهن ایرانی به نسلهای آینده دانست و بر بهرهگیری از ظرفیت گروههای بومی و نمایش صنایعدستی در چارچوب گردشگری رویدادمحور تأکید کرد.