سنندج - خبرنگار روژان‌پرس: در اقتصادی که اشتغال همچنان یکی از دغدغه‌های جدی مردم کردستان است، هر واحد تولیدی فعال بیش از یک کارخانه و چند خط تولید است؛ پشت هر دستگاه، نیروی کاری ایستاده که زندگی یک خانواده را می‌چرخاند و پشت هر واحد صنعتی، زنجیره‌ای از حمل‌ونقل، خدمات، فروش، تأمین مواد اولیه و فعالیت‌های اقتصادی قرار دارد.در چنین شرایطی، حفظ واحدهای تولیدی موجود و جلوگیری از خاموشی چراغ کارخانه‌ها، برای استانی مانند کردستان اهمیتی دوچندان دارد؛ استانی که با وجود برخورداری از ظرفیت‌های معدنی، کشاورزی، مرزی و نیروی انسانی، همچنان با چالش اشتغال و محدودیت فرصت‌های شغلی پایدار مواجه است.
لاستیک بارز کردستان یکی از همین ظرفیت‌هاست؛ واحدی که از دهه ۸۰ در کردستان شکل گرفت و طی سال‌های گذشته به یکی از مهم‌ترین پایه‌های صنعتی استان تبدیل شد.
لاستیک بارز اینک نیز در سال‌های تحریم، دشواری تأمین مواد اولیه، نوسان ارز، افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل و مشکلات زنجیره تأمین، فعالیت خود را ادامه داده و در روزهایی که بسیاری از تولیدکنندگان با توقف یا کاهش فعالیت مواجه بودند، چراغ تولید را روشن نگه داشته است.
اهمیت این کارخانه فقط به میزان تولید تایر محدود نمی‌شود. اشتغال مستقیم، فعالیت ده‌ها مجموعه مرتبط با تأمین و حمل مواد اولیه و توزیع محصول، گردش مالی و همچنین مسئولیت‌های اجتماعی، بخشی از اثری است که این واحد صنعتی می‌تواند بر اقتصاد استان داشته باشد.
از همین منظر، توسعه لاستیک بارز در کردستان را می‌توان فراتر از توسعه یک کارخانه دید؛ توسعه‌ای که اگر با افزایش ظرفیت تولید، اشتغال، استفاده بیشتر از ظرفیت‌های بومی و ماندگاری بخشی از گردش مالی در استان همراه شود، می‌تواند سهم بیشتری در اقتصاد کردستان داشته باشد.
گرانی لاستیک و نارضایتی مردم
طی ماه‌های اخیر، تایر کشور مانند سایر کالاها با افزایش قابل‌توجه قیمت‌ها مواجه شده است؛ شرایطی که همزمان با رشد هزینه‌های تولید و تداوم سیاست قیمت‌گذاری دستوری، صنعت تایر را با چالش‌های جدی مواجه کرده است که فعالان این صنعت معتقدند تداوم فاصله میان قیمت‌های مصوب و هزینه‌های واقعی تولید، می‌تواند به تعمیق شکاف میان قیمت کارخانه و بازار و افزایش زمینه فعالیت واسطه‌ها منجر شود؛ موضوعی که در نهایت لزوما به نفع مصرف‌کننده نخواهد بود.
صنعت تایر در شرایطی قرار گرفته که از یک سو افزایش هزینه‌های تولید و محدودیت‌های قیمتی، فشار مضاعفی بر تولیدکنندگان وارد کرده و از سوی دیگر، افزایش قیمت‌ها قدرت خرید مصرف‌کنندگان را کاهش داده است. در چنین شرایطی، پرسش اصلی این است که سیاست‌گذار چگونه می‌توانند میان حفظ توان تولید، تامین نیاز بازار و رعایت توان خرید مصرف‌کننده تعادل ایجاد کنند؟
مدیرعامل گروه صنعتی لاستیک‌سازی که همزمان ریاست رئیس انجمن تولیدکنندگان صنعت تایر کشور را نیز بر عهده دارد دیروز به دهگلان آمد و در محل کارخانه دیداری داشت با خبرنگاران رسانه‌های جمعی استان.
جمال میزایی در این نشست اظهار کرد: در حال حاضر شرایط تولید مناسب نیست و تصمیم‌گیران باید هرچه سریع‌تر تکلیف قیمت‌گذاری را روشن کنند؛ چرا که با توجه به نوسانات اقتصادی، افزایش شدید هزینه‌های حمل مواد اولیه در پی تحریم‌های اقتصادی و مشکلات ایجاد شده در زمینه واردات از زمان جنگ رمضان تا امروز، افزایش نرخ ارز و همچنین قیمت‌گذاری‌های دستوری، هیچکدام با واقعیت‌های زنجیره تامین همخوانی ندارد و تداوم این روند نتیجه‌ای جز تحمیل زیان هنگفت به کارخانجات نخواهد داشت.
وی افزود: یکی از مهم‌ترین چالش‌های ما امروز جهش غیرقابل باور هزینه‌های لجستیک است. در حالی که پیش‌تر هزینه حمل هر کانتینر حدود ۱۲۵۰ دلار تمام می‌شد، امروز پیشنهادات رسمی برای حمل بار از مبدا چین به بیش از ۲۰ هزار دلار رسیده که علاوه بر این، فرآیند ارسال بار به حدود سه ماه افزایش یافته است. در حالیکه تا پیش از آغاز جنگ و در سال گذشته برای تامین مواد اولیه نهایتا ۱۰ روز تا دو هفته زمان نیاز بود.
میرزایی در باره استفاده از مسیرهای ریلی یا جاده‌ای از کشورهای همسایه افزود: مسیر ریلی با وجود هزینه حدود ۱۸ هزار دلاری، به دلیل تاخیرهای زمانی بالا عملا پاسخگوی نیاز خطوط تولید نیست و از سوی دیگر، واردات زمینی از مبدا ترکیه نیز هرچند برای حفظ ظرفیت تولید صورت می‌گیرد، اما به دلیل بالا بودن نرخ پایه مواد اولیه در این کشور و کرایه حدود ۸۰۰۰ دلاری تنها برای حمل تا مرز، بسیار گران‌تر تمام می‌شود.
وی به افزایش نرخ نهاده‌های داخلی اشاره کرد و گفت: برخی اقلام به طور میانگین ۲ تا ۳ برابر افزایش قیمت داشته‌اند و رشد ۳۰۰ درصدی را تجربه کرده و این رشد پی‌درپی در کنار نوسانات ارزی، هزینه تمام‌شده تولید را به شدت افزایش داده است. در چنین شرایطی انتظار ما از وزارت صمت و همچنین وزارت امور خارجه این است که در حوزه دیپلماسی اقتصادی با کشورهای همسایه نظیر ترکیه و پاکستان سازوکارهای مشخص و مستقیمی ایجاد کنند تا با حذف واسطه‌ها، کاهش هزینه‌های توقف و بارگیری و تسهیل ترانزیت، ریسک و هزینه تامین مواد اولیه به حداقل برسد. بنابراین کلید حل این بحران، در ایجاد گشایش‌های هوشمندانه در تامین مواد اولیه خارجی و همزمان، جایگزینی قیمت‌گذاری دستوری با نظارت مبتنی بر واقعیت‌های اقتصادی نهفته است؛ اقدامی که تعلل در اجرای آن، کشور را با بحران جدی کمبود لاستیک و تهدید امنیت ترانزیت ملی روبه‌رو خواهد ساخت.
جمال میرزایی ظرفیت تولید لاستیک در گروه صنعتی بارز را حدود ۱۵۰ هزار تن اعلام کرد و گفت سهم قابل توجهی از این ظرفیت به مجتمع کردستان اختصاص دارد و برنامه مجموعه، توسعه ظرفیت‌های تولیدی در استان‌های مختلف است.
وی همچنین از اجرای برنامه‌هایی در حوزه تحول دیجیتال، اقتصاد چرخشی، تقویت زنجیره تأمین، کاهش هزینه تمام‌شده و افزایش رقابت‌پذیری خبر داد.به گفته مدیرعامل گروه صنعتی لاستیک‌سازی، طی چهار سال گذشته حدود ۹۰ محصول، طرح و پترن جدید به سبد تولید گروه اضافه شده و این روند با هدف کاهش فاصله فناوری با شرکت‌های بزرگ دنیا ادامه خواهد داشت.
چشم بارز به بازار کشورهای عربی
میرزایی با اشاره به برنامه‌های گروه برای توسعه بازارهای منطقه‌ای گفت: پس از دستیابی به ظرفیت‌های هدف‌گذاری‌شده، حضور در بازار کشورهای منطقه و از جمله کشورهای عربی دنبال خواهد شد. هدف مجموعه این است که از یک شرکت صرفاً تولیدکننده داخلی، به مجموعه‌ای توسعه‌یافته‌تر با حضور در بازارهای خارجی تبدیل شود.
مدیرعامل گروه صنعتی بارز همچنین با اشاره به ظرفیت کشور در تولید مواد اولیه تایر گفت: بخش قابل توجهی از مواد اولیه این صنعت در داخل تولید می‌شود و افزایش سهم داخلی‌سازی می‌تواند ضمن کاهش وابستگی، به ایجاد اشتغال و توسعه زنجیره تولید کمک کند.
میرزایی نیاز کشور به تایرهای سنگین را نیز مورد اشاره قرار داد و گفت: بخشی از نیاز کشور در این حوزه همچنان از طریق واردات تأمین می‌شود و بارز برای ورود جدی‌تر به این بخش طرح‌هایی را دنبال می‌کند.
وی افزایش هزینه انرژی، لجستیک و مواد اولیه را از چالش‌های جدی تولیدکنندگان داخلی دانست و گفت تولیدکنندگان ایرانی همزمان با افزایش هزینه‌های تولید، با محصولات وارداتی نیز رقابت می‌کنند.
به گفته وی، هزینه حمل‌ونقل مواد اولیه اکنون به یکی از مسائل مهم صنعت تبدیل شده و افزایش هزینه‌های لجستیک فشار قابل توجهی بر قیمت تمام‌شده تولید وارد کرده است.
مسیر زمینی، زمانبر و پرهزینه
میرزایی با اشاره به محدودیت‌های ایجادشده در مسیرهای دریایی گفت: بخشی از مواد اولیه‌ای که پیش‌تر از مسیر دریا وارد می‌شد، اکنون با دشواری و هزینه بیشتر از مسیرهای زمینی تأمین می‌شود و همین مسئله هزینه لجستیک مجموعه را به شدت افزایش داده است با وجود این مشکلات، بارز تلاش کرده تولید را متوقف نکند و حتی در شرایط محدودیت صادرات، تأمین نیاز بازار داخلی را در اولویت قرار داده است.
میرزایی کارخانه کردستان را ظرفیتی متعلق به مردم، کشور و صنعت ایران دانست و گفت: مجموعه مدیریتی خود را خدمتگزار این ظرفیت می‌داند و برای توسعه آن نیازمند همراهی مسئولان و حمایت رسانه‌هاست.
هدف‌گذاری توسعه بارز کردستانمیرزایی درباره برنامه توسعه کارخانه کردستان اظهار کرد: توسعه این مجموعه عمدتاً در حوزه تایرهای سواری دنبال می‌شود و هدف‌گذاری بلندمدت گروه، افزایش ظرفیت تولید در کردستان است.
طرح توسعه لاستیک کردستان؛ از ۶۰۰ میلیارد تا چند برابر
مدیرعامل کارخانه لاستیک کردستان نیز درباره طرح توسعه این مجموعه گفت: توسعه کارخانه از ظرفیت ۳۶ هزار تن در سال به ظرفیت بالاتر، یکی از طرح‌های مهم مجموعه است.
مجتبی جیریایی افزود: در زمان تعریف طرح، سرمایه‌گذاری مورد نیاز حدود ۶۰۰ میلیارد تومان برآورد شده بود، اما افزایش شدید هزینه تجهیزات، ساختمان و تأسیسات موجب شده اجرای همان طرح اکنون به سرمایه‌گذاری چندبرابری نیاز داشته باشد.
وی گفت بخشی از طرح توسعه مربوط به افزایش ۱۴ هزار تنی ظرفیت تولید است که در دو بخش دنبال می‌شود و بخشی از تجهیزات آن خریداری شده و برای بخش باقی‌مانده نیز ماشین‌آلات سفارش‌گذاری شده و بخشی از تجهیزات ساخته و آماده حمل است، اما محدودیت‌های حمل‌ونقل بین‌المللی و شرایط لجستیکی، زمان ورود تجهیزات را افزایش داده است.
به گفته وی، زیرساخت‌هایی مانند برق، تأسیسات و آب گرم نیز تا حدود زیادی آماده شده تا پس از ورود ماشین‌آلات، روند نصب و راه‌اندازی با سرعت بیشتری انجام شود.
مدیرعامل کارخانه لاستیک کردستان همچنین حفظ نیروی انسانی را یکی از اولویت‌های مجموعه عنوان کرد و با اشاره به اینکه همه نیروهای شاغل در لاستیک بارز کردستان بومی هستند گفت: با وجود فشارهای اقتصادی و مشکلات صنعت در سال‌های اخیر، تلاش شده حقوق و مزایای کارکنان پرداخت شود و مجموعه کمترین آسیب را به نیروی انسانی وارد کند.
جیریایی کارکنان را سرمایه اصلی کارخانه دانست و گفت مدیریت تلاش کرده در شرایط دشوار اقتصادی، حمایت از نیروها و حفظ ثبات مجموعه را در اولویت قرار دهد.
وی افزود: پرداخت حقوق و مزایا، پاداش‌ها و برخی پرداخت‌های غیرنقدی کارکنان در این دوره ادامه داشته و تلاش شده فشارهای اقتصادی واردشده به کارکنان تا حد امکان کاهش یابد.
مدیرعامل کارخانه لاستیک کردستان درباره مسئولیت اجتماعی مجموعه نیز گفت: برای ساخت یک مدرسه ۱۶ کلاسه در استان حدود ۶۵ میلیارد تومان اعتبار در نظر گرفته شده است.
وی همچنین از ادامه حمایت کارخانه از فعالیت‌های ورزشی، به‌ویژه ورزش بانوان، خبر داد.این اقدامات اگرچه در مقایسه با حجم فعالیت یک واحد صنعتی بخش محدودی از مسئولیت اجتماعی آن محسوب می‌شود، اما برای جامعه‌ای که بخشی از نیازهای آموزشی، ورزشی و اجتماعی آن همچنان با کمبود منابع مواجه است، می‌تواند اثرگذار باشد.
جیریایی درباره مباحث مطرح‌شده پیرامون شبکه فروش و قیمت محصولات نیز گفت: محصولات کارخانه از مسیر شبکه رسمی عرضه می‌شود و مجموعه خارج از شبکه فروش رسمی فعالیت نمی‌کند.
وی همچنین درباره برخی مطالب منتشرشده در فضای مجازی درباره سهام، عملکرد و اطلاعات مالی کارخانه، بر ضرورت استناد به آمار رسمی تأکید کرد و گفت انتشار اطلاعات بدون بررسی دقیق می‌تواند موجب برداشت‌های نادرست شود.
کاظمی، مدیر مالی این واحد صنعتی نیز آمارهای منتشرشده در فضای مجازی درباره کاهش درآمد مالی، سهم و تغییرات سهام را تکذیب کرد.
آنچه برای کردستان اهمیت دارد، تولید بیشتر، توسعه کارخانه، اشتغال بیشتر، استفاده از ظرفیت نیروهای بومی و تبدیل بخشی از گردش اقتصادی این واحد به منابعی برای رشد دیگر بخش‌های استان است.
بارز اگرچه در سال‌های دشوار تولید پرچمش را پایین نیاورده، اما مرحله بعدی این مسیر، عبور از «حفظ تولید» به «توسعه تولید» است؛ مسیری که تحقق آن هم به سرمایه‌گذاری و مدیریت صنعتی و هم به همراهی مسئولان استان نیاز دارد.
منبع: روزنامه روژان