«گاهی یک شاعر، بیش از یک سیاستمدار، بیش از یک فرمانده و حتی بیش از یک قانون، سرنوشت یک ملت را تغییر می‌دهد.»چهارم اوت، برای جامعه ادبی کُرد و بسیاری از دوستداران شعر در جهان، تنها سالروز درگذشت یک شاعر نیست؛ روزی است برای بازخوانی اندیشه انسانی که واژه را به پناهگاه انسان، آزادی را به زبان شعر و رنج را به حافظه جمعی یک ملت تبدیل کرد. شێرکو بێکس Şêrko Bêkes (امپراتور شعر جهان) از برجسته‌ترین چهره‌های شعر معاصر کردی بود که آثارش از مرزهای جغرافیا و زبان فراتر رفت و در میان مخاطبان بسیاری در خاورمیانه و اروپا و حتی جهان شناخته شد.
در روزگاری که جهان هنوز با جنگ، آوارگی، تبعیض، افراط‌گرایی و نقض حقوق بنیادین انسان‌ها دست‌وپنجه نرم می‌کند، بازگشت به شعر شاعرانی مانند شێرکو بێکس، صرفاً یک ادای احترام ادبی نیست؛ بلکه فرصتی برای اندیشیدن به این پرسش است که آیا ادبیات می‌تواند جهان را انسانی‌تر کند؟
شاید پاسخ قطعی وجود نداشته باشد، اما تجربه تاریخی نشان می‌دهد که شعر، هرچند به‌تنهایی جنگی را متوقف نمی‌کند یا قانونی را تصویب نمی‌کند، می‌تواند وجدان عمومی را بیدار کند، حافظه تاریخی را زنده نگه دارد و انسان را به تأمل درباره کرامت، آزادی و مسئولیت اخلاقی فرا بخواند.
شاعر؛ فراتر از یک نویسنده
در طول تاریخ، شاعر صرفاً خالق زیبایی‌های زبانی نبوده است. در بسیاری از تمدن‌ها، شاعر حافظ حافظه تاریخی، روایتگر دردهای مردم و گاه صدای اعتراض در برابر بی‌عدالتی بوده است. از این منظر، شعر تنها یک اثر هنری نیست، بلکه بخشی از میراث فرهنگی و اخلاقی هر جامعه به شمار می‌رود.
شیرکو بێکس نیز در همین سنت قرار می‌گیرد. او در بسیاری از آثارش، از انسان سخن می‌گوید؛ انسانی که فارغ از قومیت، زبان یا مرزهای سیاسی، سزاوار زندگی با کرامت، آزادی و صلح است. به همین دلیل، مخاطب شعر او تنها جامعه کرد نیست؛ بلکه هر خواننده‌ای که با مفاهیم رنج، امید و آزادی ارتباط برقرار کند، می‌تواند با آثار او همدلی داشته باشد.
چرا شیرکو بێکس را «امپراتور شعر جهان» می‌نامند؟
القابی که در تاریخ ادبیات به شاعران بزرگ داده می‌شود، معمولاً محصول یک حکم رسمی یا تصمیم نهادی نیست؛ بلکه نتیجه سال‌ها تأثیرگذاری ادبی، فرهنگی و اجتماعی آنان بر وجدان جمعی مخاطبان است. از همین منظر، عنوان «امپراتور شعر جهان» که در میان بسیاری از دوستداران ادبیات کردی و برخی محافل فرهنگی برای شیرکو بێکس به کار می‌رود، بیش از آنکه یک عنوان تشریفاتی باشد، توصیفی از جایگاه کم‌نظیر او در شعر معاصر است.
شیرکو بێکس توانست شعر کردی را از محدوده جغرافیایی خود فراتر ببرد و آن را به ادبیاتی با مخاطبان بین‌المللی تبدیل کند. آثار او به زبان‌های مختلف ترجمه شد و در محافل ادبی جهان مورد توجه قرار گرفت. و حتی امروز کتابهای شعرش در کلاس های درس بسیاری از کشورهای جهان از جمله کشور امریکا تدریس می شود ، این استقبال، نشان می‌دهد که شعر او تنها بیانگر تجربه زیسته یک ملت نبود، بلکه مفاهیمی جهان‌شمول همچون آزادی، کرامت انسانی، صلح، عدالت، عشق، طبیعت و امید را بازتاب می‌داد؛ مفاهیمی که برای انسان امروز، فارغ از ملیت و زبان، قابل درک و الهام‌بخش هستند.
ویژگی برجسته دیگر شیرکو بێکس، نوآوری در زبان و ساختار شعر بود. او با فاصله گرفتن از قالب‌های سنتی و خلق تصاویر بدیع، افق تازه‌ای در شعر معاصر کردی گشود و نسل جدیدی از شاعران را تحت تأثیر قرار داد. در آثار او، طبیعت تنها پس‌زمینه شعر نیست؛ کوه، باران، درخت، پرنده و رودخانه به شخصیت‌هایی زنده تبدیل می‌شوند که با انسان گفت‌وگو می‌کنند و حامل پیام‌های اخلاقی، اجتماعی و انسانی‌اند. این شیوه روایت، به شعر او هویتی منحصربه‌فرد بخشیده است.
از منظر حقوق بشر و حقوق بین‌الملل نیز، هرچند شیرکو بێکس حقوقدان یا نظریه‌پرداز حقوقی نبود، اما بسیاری از مضامین آثارش با ارزش‌های بنیادینی همچون کرامت انسان، آزادی اندیشه، صلح، احترام به تنوع فرهنگی و نفی خشونت هم‌سو است. به همین دلیل، شعر او را می‌توان نه فقط میراثی ادبی، بلکه سرمایه‌ای فرهنگی برای تقویت گفت‌وگوی میان ملت‌ها و ترویج فرهنگ صلح دانست.
شاید راز ماندگاری شیرکو بێکس نیز در همین باشد؛ او شعر را از محدوده واژه‌ها فراتر برد و آن را به زبان مشترک انسانیت تبدیل کرد. از این رو، اگر امروز بسیاری از اهل ادب او را با احترام «امپراتور شعر جهان» می‌خوانند، مقصود آنان فرمانروایی بر سرزمین‌ها نیست، بلکه فرمانروایی بر قلمرو دل‌ها، اندیشه‌ها و وجدان‌های بیدار است؛ قلمرویی که هیچ مرزی نمی‌شناسد و با گذر زمان نیز از میان نمی‌رود.
«امپراتوری شیرکو بێکس، امپراتوری قدرت نبود؛ امپراتوری واژه بود. او نه با شمشیر، بلکه با شعر حکومت کرد؛ نه بر خاک، بلکه بر قلب انسان‌هایی که باور دارند آزادی، صلح و کرامت، زیباترین سروده‌های تاریخ‌اند.»
شعر؛ زبانی که از مرزها عبور می‌کند
مرزهای سیاسی می‌توانند کشورها را از یکدیگر جدا کنند، اما شعر همواره توانسته است از این مرزها عبور کند. تاریخ ادبیات جهان نشان می‌دهد که بسیاری از شاعران، حتی زمانی که در چارچوب یک زبان یا فرهنگ خاص می‌نوشتند، دغدغه‌هایی جهانی را بیان کرده‌اند.
شیرکو بێکس نیز نمونه‌ای از همین ویژگی است. شعر او، اگرچه ریشه در فرهنگ و زبان کردی دارد، اما موضوعاتش مانند آزادی، عدالت، صلح، طبیعت، رنج انسان و امید، مفاهیمی جهانی هستند. به همین دلیل، آثار او به زبان‌های مختلف ترجمه شده و در محافل ادبی فراتر از جهان کردی نیز مورد توجه قرار گرفته‌اند.
در جهان امروز که گفت‌وگوی میان فرهنگ‌ها بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است، ادبیات می‌تواند پلی میان ملت‌ها باشد. شاعر، با زبان احساس و تخیل، امکانی فراهم می‌کند تا انسان‌ها تجربه‌های یکدیگر را بهتر درک کنند؛ و این فهم متقابل، یکی از پیش‌شرط‌های صلح پایدار است.
ادبیات و حقوق بشر؛ دو مسیر متفاوت، یک مقصد مشترک
در نگاه نخست، ممکن است ادبیات و حقوق بشر دو حوزه کاملاً متفاوت به نظر برسند؛ یکی بر پایه احساس و تخیل استوار است و دیگری بر مبنای قواعد حقوقی و تعهدات دولت‌ها. اما با اندکی تأمل روشن می‌شود که هر دو، دغدغه‌ای مشترک دارند: پاسداری از شأن و کرامت انسان.
حقوق بشر می‌کوشد از طریق قواعد حقوقی، انسان را در برابر تبعیض، خشونت و خودکامگی حمایت کند. ادبیات نیز با زبان روایت، استعاره و شعر، انسان را نسبت به همین آسیب‌ها حساس می‌سازد. اگر قانون از حقوق انسان دفاع می‌کند، شعر از احساس انسان پاسداری می‌کند؛ و جامعه‌ای که یکی از این دو را نادیده بگیرد، در مسیر توسعه انسانی با کاستی روبه‌رو خواهد شد.
در بسیاری از اشعار شیرکو بێکس، می‌توان بازتاب همین دغدغه‌ها را مشاهده کرد؛ هرچند این آثار را نباید به‌عنوان متون حقوقی تفسیر کرد. ارزش آن‌ها در این است که با زبان ادبی، مخاطب را به تأمل درباره آزادی، عدالت، رنج و مسئولیت انسانی فرا می‌خوانند.
چرا امروز دوباره باید شیرکو بێکس را بخوانیم؟
شاید این پرسش برای نسل جوان مطرح باشد که خواندن شعر شاعری که سال‌ها از درگذشت او می‌گذرد، چه ضرورتی دارد؟
پاسخ را باید در شرایط جهان امروز جست‌وجو کرد. هنوز جنگ، آوارگی، نفرت‌پراکنی، تبعیض و خشونت، واقعیت‌های تلخ بسیاری از جوامع هستند. در چنین فضایی، ادبیات می‌تواند به تقویت فرهنگ گفت‌وگو، همدلی و احترام متقابل کمک کند.
شیرکو بێکس ما را دعوت می‌کند که پیش از هر هویت سیاسی یا قومی، انسان بودن را به یاد بیاوریم؛ و این یادآوری، شاید یکی از مهم‌ترین نیازهای زمانه ما باشد.
شعر؛ حافظه تاریخی ملت‌ها
اگر تاریخ را تنها مجموعه‌ای از اسناد، معاهدات، قوانین و گزارش‌های رسمی بدانیم، بخش مهمی از حقیقت را از دست خواهیم داد. آنچه ملت‌ها را زنده نگه می‌دارد، تنها وقایع ثبت‌شده در کتابهای تاریخ نیست، بلکه احساس مشترکی است که نسل‌ها از طریق زبان، فرهنگ، موسیقی و شعر به یکدیگر منتقل می‌کنند. شعر، حافظه‌ای است که نه بر کاغذ، بلکه در جان انسان‌ها نوشته می‌شود.
در بسیاری از جوامع، زمانی که زبان سیاست خاموش مانده یا قدرت نتوانسته است درد مردم را بیان کند، این شاعران بوده‌اند که روایتگر رنج، امید و آرزوهای ملت‌ها شده‌اند. شعر، برخلاف بیانیه‌های سیاسی که معمولاً تاریخ مصرف دارند، می‌تواند دهه‌ها و حتی قرن‌ها پس از سروده شدن، همچنان الهام‌بخش باقی بماند.
شیرکو بێکس نیز از همین منظر، تنها شاعر یک نسل نبود؛ او راوی بخشی از حافظه فرهنگی مردم کردستان بود. در آثار او، طبیعت، انسان، رنج، عشق، آزادی و امید، چنان در هم تنیده‌اند که خواننده احساس می‌کند با تجربه‌ای مشترک از انسان بودن روبه‌رو است؛ تجربه‌ای که محدود به یک قوم یا یک جغرافیا نیست.
ادبیات مقاومت؛ مقاومت برای زندگی، نه برای نفرت و جنگ
یکی از مفاهیمی که در تحلیل آثار شیرکو بێکس باید با دقت به آن پرداخت، «ادبیات مقاومت» است. با این حال، مقاومت در ادبیات را نباید صرفاً به معنای تقابل سیاسی یا نظامی فهمید. مقاومت در معنای عمیق ادبی، ایستادگی انسان در برابر فراموشی، تحقیر، تبعیض و ناامیدی است.
در این معنا، شعر مقاومت بیش از آنکه دعوت به خشونت باشد، دعوت به حفظ کرامت انسان است. شاعر می‌کوشد به انسان یادآوری کند که حتی در دشوارترین شرایط نیز امید، عدالت و آزادی ارزش‌هایی هستند که نباید قربانی شوند.
در آثار شیرکو بێکس، طبیعت نیز بخشی از همین مقاومت است. کوه، باران، درخت، پرنده و رودخانه صرفاً عناصر زیبایی‌شناختی نیستند؛ آن‌ها نشانه‌های زندگی، پایداری و تداوم‌اند. شاعر با بهره‌گیری از این نمادها، نشان می‌دهد که زندگی همواره راهی برای ادامه یافتن پیدا می‌کند، حتی اگر انسان با سخت‌ترین شرایط روبه‌رو باشد.
شعر و حقوق بشر؛ گفت‌وگوی احساس و قانون
حقوق بشر معمولاً با زبان حقوقی سخن می‌گوید؛ زبانی دقیق، فنی و مبتنی بر قواعد. در مقابل، شعر با احساس، تصویر و استعاره سخن می‌گوید. اما هر دو، در نهایت، دغدغه‌ای مشترک دارند: پاسداری از شأن انسان.
در مقدمه اعلامیه جهانی حقوق بشر، بر «کرامت ذاتی همه اعضای خانواده بشری» تأکید شده است. این مفهوم، اگرچه در قالب حقوقی بیان شده، در ادبیات نیز همواره حضوری پررنگ داشته است. شاعران بزرگ جهان، از فرهنگ‌ها و زبان‌های گوناگون، بارها انسان را نه به عنوان ابزار قدرت، بلکه به عنوان موجودی دارای ارزش ذاتی توصیف کرده‌اند.
شیرکو بێکس نیز در بسیاری از آثار خود، به جای آنکه انسان را از دریچه قدرت یا ایدئولوژی بنگرد، او را با همه ضعف‌ها، امیدها و آرزوهایش به تصویر می‌کشد. از این منظر، شعر او با روح حقوق بشر هم‌سویی دارد؛ نه از آن جهت که متنی حقوقی باشد، بلکه از آن رو که مخاطب را به احترام گذاشتن به انسان و کرامت او فرا می‌خواند.
آزادی؛ واژه‌ای که در شعر جان می‌گیرد
آزادی یکی از بنیادی‌ترین مفاهیم حقوق عمومی، حقوق بشر و فلسفه سیاسی است. اما آزادی تنها در قانون معنا پیدا نمی‌کند؛ پیش از آنکه در قانون نوشته شود، باید در فرهنگ و اندیشه مردم جای گیرد.
شاعران، از دیرباز، یکی از مهم‌ترین مروجان فرهنگ آزادی بوده‌اند. آنان آزادی را نه صرفاً به عنوان یک مطالبه سیاسی، بلکه به عنوان یک ارزش انسانی به تصویر کشیده‌اند.
در شعر شیرکو بێکس نیز آزادی مفهومی چند بعدی است. آزادی، رهایی انسان از ترس، از سکوت تحمیلی، از تبعیض و از ناامیدی است. چنین برداشتی از آزادی، با مفاهیم پذیرفته‌شده در حقوق بشر معاصر هم‌خوانی دارد؛ جایی که آزادی تنها نبود محدودیت نیست، بلکه امکان شکوفایی شخصیت انسان نیز به شمار می‌رود.
جامعه مدنی؛ جایی که شعر به گفت‌وگو تبدیل می‌شود
جامعه مدنی بر پایه گفت‌وگو، مشارکت، تحمل دیدگاه‌های متفاوت و احترام متقابل شکل می‌گیرد. در چنین جامعه‌ای، فرهنگ و ادبیات نقشی اساسی دارند؛ زیرا پیش از آنکه قانون، رفتار انسان را تنظیم کند، فرهنگ نگرش او را شکل می‌دهد.
شعر می‌تواند انسان را به شنیدن صدای دیگری عادت دهد. کسی که شعر می‌خواند، می‌آموزد جهان را از زاویه دید دیگران نیز ببیند. این توانایی، یکی از مهم‌ترین پایه‌های مدارا و همزیستی مسالمت‌آمیز است.
از این منظر، آثار شیرکو بێکس را می‌توان بخشی از سرمایه فرهنگی جامعه مدنی دانست؛ سرمایه‌ای که مخاطب را به تفکر، گفت‌وگو و مسئولیت‌پذیری دعوت می‌کند.
حقوق بین‌الملل و ادبیات؛ دو مسیر برای ساختن صلح
حقوق بین‌الملل پس از دو جنگ جهانی، بیش از هر زمان دیگری بر ضرورت حفظ صلح، احترام به حقوق بشر و حل مسالمت‌آمیز اختلافات تأکید کرده است. اما تجربه نشان داده است که صلح تنها با امضای معاهدات به دست نمی‌آید.
صلح، پیش از آنکه یک توافق سیاسی باشد، یک فرهنگ است. اگر فرهنگ خشونت، نفرت و حذف دیگری در جامعه رواج یابد، حتی بهترین قوانین نیز نمی‌توانند صلحی پایدار ایجاد کنند. در مقابل، اگر فرهنگ گفت‌وگو، احترام و همدلی تقویت شود، اجرای قواعد حقوق بین‌الملل نیز آسان‌تر خواهد بود.
در اینجاست که ادبیات، به‌ویژه شعر، نقشی مکمل برای حقوق پیدا می‌کند. شعر نه جایگزین قانون است و نه رقیب آن؛ بلکه می‌تواند زمینه فرهنگی پذیرش ارزش‌هایی را فراهم آورد که حقوق بین‌الملل از آن‌ها حمایت می‌کند. از همین منظر، آثار شیرکو بێکس را می‌توان بخشی از فرهنگ صلح دانست؛ فرهنگی که انسان را به اندیشیدن درباره رنج دیگران، احترام به تفاوت‌ها و ارزش زندگی فرا می‌خواند.
از کردستان تا جهان؛ وقتی شعر، زبان مشترک انسانیت می‌شود
ادبیات بزرگ، هرگز در مرزهای جغرافیا زندانی نمی‌شود. شاعری که تنها برای یک زمان یا یک قوم سخن بگوید، هرچند ممکن است در سرزمین خود محبوب باشد، اما به دشواری به جایگاهی جهانی دست می‌یابد. آنچه شاعری را جهانی می‌کند، توانایی او در بیان تجربه‌هایی است که انسان‌ها، فارغ از زبان، ملیت یا مذهب، آن‌ها را درک می‌کنند.
شیرکو بێکس از همین منظر، شاعری فراتر از یک جغرافیا بود. او به زبان کردی می‌سرود، اما دغدغه‌هایش جهانی بود؛ دغدغه‌هایی چون آزادی، صلح، کرامت انسان، طبیعت، عشق، رنج، امید و آینده. به همین دلیل، ترجمه آثار او به زبان‌های گوناگون، تنها انتقال واژه‌ها نبود؛ انتقال نوعی نگاه انسانی به جهان بود.
در روزگاری که جهان بیش از هر زمان دیگری با شکاف‌های فرهنگی، قومی و سیاسی روبه‌رو است، ادبیات می‌تواند آن رشته نامرئی باشد که انسان‌ها را به یکدیگر پیوند می‌دهد. شعر، برخلاف سیاست، برای پیروزی یک طرف بر طرف دیگر نوشته نمی‌شود؛ شعر زمانی به اوج می‌رسد که بتواند رنج دیگری را نیز رنج خود بداند.
شیرکو بێکس و شاعران بزرگ جهان؛ اشتراک در دغدغه، تفاوت در صدا
اگر آثار شیرکو بێکس را در کنار شاعرانی چون Pablo Neruda، Mahmoud Darwish یا Nazım Hikmet قرار دهیم، شباهت‌هایی چشمگیر دیده می‌شود؛ نه از حیث سبک ادبی، بلکه از منظر دغدغه‌های انسانی.
نرودا از عشق و عدالت سخن می‌گفت، محمود درویش از وطن، هویت و انسان، ناظم حکمت از آزادی و صلح، و شیرکو بێکس نیز با زبانی برخاسته از فرهنگ کردی، از کرامت انسان، امید، طبیعت و آینده سخن می‌گفت.
آنچه این شاعران را به هم پیوند می‌دهد، نه تشابه واژگان یا قالب شعری، بلکه باور مشترک به این حقیقت است که انسان، با همه تفاوت‌هایش، سزاوار احترام و زندگی شرافتمندانه است.
از این منظر، شعر آنان را می‌توان بخشی از «میراث اخلاقی بشریت» دانست؛ میراثی که همواره فراتر از مرزهای سیاسی حرکت کرده است.
عدالت، حافظه و ادبیات
یکی از مباحث مهم در حقوق بین‌الملل معاصر، مفهوم «عدالت انتقالی» است؛ مفهومی که به جوامع کمک می‌کند پس از دوره‌های خشونت، جنگ یا سرکوب، با گذشته خود مواجه شوند و راهی برای آشتی و بازسازی بیابند. در چنین فرآیندی، تنها دادگاه‌ها و قوانین نقش ندارند؛ حافظه جمعی نیز اهمیت فراوانی دارد. جامعه‌ای که گذشته خود را فراموش کند، ممکن است همان اشتباهات را تکرار کند. اینجاست که شعر، نقشی فراتر از هنر پیدا می‌کند. شاعر، حافظ خاطره‌هاست. او اجازه نمی‌دهد رنج انسان‌ها در سکوت فراموش شود؛ اما در عین حال، اگر شعر به نفرت دامن نزند و انسان را به تأمل و همدلی دعوت کند، می‌تواند زمینه‌ساز آشتی نیز باشد.
شیرکو بێکس در بسیاری از آثار خود، به جای آنکه مخاطب را به انتقام فراخواند، او را به اندیشیدن درباره ارزش زندگی، طبیعت و انسان دعوت می‌کند. همین ویژگی است که آثار او را همچنان خواندنی و تأمل‌برانگیز نگه داشته است.
شعر در برابر افراط‌گرایی؛ قدرت نرم فرهنگ
افراط گرایی، صرفاً یک پدیده امنیتی نیست؛ پیش از آنکه به خشونت بینجامد، در ذهن و فرهنگ شکل می‌گیرد. ازاین‌رو، مقابله با آن نیز تنها با ابزارهای امنیتی ممکن نیست.
فرهنگ، آموزش و ادبیات از مهم‌ترین ابزارهای پیشگیری از خشونت هستند. شعر، با پرورش تخیل، همدلی و درک دیگری، می‌تواند زمینه گفت‌وگو را تقویت کند و از دوگانه‌های خطرناک «ما و آن‌ها» فاصله بگیرد.
در این معنا، آثار شاعرانی مانند شیرکو بێکس را می‌توان بخشی از سرمایه فرهنگی صلح دانست. او با دعوت به انسان‌دوستی، احترام به طبیعت و توجه به رنج دیگران، ارزش‌هایی را تقویت می‌کند که با اهداف حقوق بشر و فرهنگ صلح هم‌سو هستند.
پیامی برای نسل امروز
نسل جوان امروز، در جهانی زندگی می‌کند که اطلاعات با سرعتی بی‌سابقه جابه‌جا می‌شود؛ اما سرعت انتقال اطلاعات، همیشه به معنای عمق اندیشه نیست. شاید بیش از هر زمان دیگری، به آثاری نیاز داشته باشیم که انسان را به مکث، تأمل و بازاندیشی دعوت کنند.
خواندن شعر شیرکو بێکس، تنها آشنایی با یک شاعر نیست؛ فرصتی است برای بازگشت به ارزش‌هایی که هیچ‌گاه کهنه نمی‌شوند: احترام به انسان، آزادی اندیشه، عشق به طبیعت، امید به آینده و مسئولیت در برابر رنج دیگران.
سخن پایانی؛ شاعران نمی‌میرند
تقویم می‌گوید چهارم اوت، سالروز درگذشت امپراتور شعر جهان شیرکو بێکس است؛ اما تاریخ فرهنگ، روایت دیگری دارد.
در فرهنگ و ادبیات، شاعران بزرگ با خاموشی جسم از میان نمی‌روند؛ آنان تا زمانی که واژه‌هایشان خوانده می‌شود، در حافظه انسان‌ها زندگی می‌کنند.
شاید بتوان گفت، بزرگ‌ترین پیروزی یک شاعر آن نیست که کتاب‌هایش بارها چاپ شوند یا نامش در دانشگاه‌ها تدریس شود؛ بلکه آن است که پس از سال‌ها، هنوز بتواند دل انسانی را بلرزاند، اندیشه‌ای را تغییر دهد و امیدی را زنده کند.
امروز، در جهانی که بیش از همیشه به گفت‌وگو، مدارا و همدلی نیاز دارد، یادآوری میراث شیرکو بێکس، تنها ادای احترام به یک شاعر نیست؛ ادای احترام به این باور است که واژه می‌تواند از گلوله نیرومندتر باشد، شعر می‌تواند پلی میان ملت‌ها بسازد و فرهنگ، ماندگارترین راه رسیدن به صلح است.
و شاید زیباترین بزرگداشت برای او، نه تنها خواندن شعرهایش، بلکه کوشش برای ساختن جهانی باشد که در آن انسان، فارغ از زبان، قومیت و مرزهای سیاسی، با کرامت، آزادی و صلح زندگی کند.
« شیرکو بێکس؛ شاعری که به ما آموخت انسان بودن، زیباترین شعر جهان است »