جناب آقای آرش زره تن لهونی استاندار محترم کردستان،
مدیرعامل محترم سازمان منطقه آزاد تجاری-صنعتی بانه و مریوان،
و نمایندگان محترم مردم در مجلس شورای اسلامی شهرستان های مریوان و سقز و بانه
خبر نهایی شدن مجوز بندر خشک سنندج گامی مثبت برای زیرساخت‌های حمل‌ونقل استان است؛ پروژه‌ای که با اتصال به شبکه ریلی، پتانسیل تبدیل شدن به یک هاب لجستیکی در غرب کشور را دارد. اما آنچه امروز دغدغه‌ی دلسوزان استان و به‌ویژه فعالان اقتصادی دو شهرستان بانه و مریوان است، نحوه هم‌افزایی این بندر با ظرفیت‌های منطقه آزاد است.
اینجانب به نمایندگی از نگاه مطالبه‌گر افکار عمومی، هشدار می‌دهم که این طرح باید با دقتِ تمام و پیوست‌های مطالعاتیِ دقیق پیش برود تا از تبدیل شدن آن به یک رقیب برای مناطق مرزی جلوگیری شود.
اگر مطالعات بندر خشک سنندج، نقشِ مکملی برای مناطق آزاد بانه و مریوان نداشته باشد، این خطر وجود دارد که بخش بزرگی از جریان تجاری، انبارداری و خدمات لجستیکی به‌جای تثبیت در قلب منطقه آزاد (بانه و مریوان)، به مرکز استان منتقل شود. این امر نه تنها باعث تضعیف مزیت‌های رقابتی مناطق آزاد خواهد شد، بلکه با فلسفه وجودیِ این مناطق برای توسعه متوازن و کاهش محرومیت در مرزها در تضاد است.
پیشنهادات مطالبه‌گرانه برای تضمین موفقیت استان:
۱. تدوین پیوست لجستیکی مشترک: از مسئولین ارشد استان می‌خواهیم که طرح جامع لجستیک استان را با حضور نمایندگان تخصصی سازمان منطقه آزاد بانه و مریوان تدوین کنند. بندر خشک سنندج نباید مستقل از نقشه راه منطقه آزاد عمل کند.
۲. تکمیل زنجیره ارزش در مرز: بندر خشک سنندج باید نقش ایستگاه میانی برای کالاهای ترانزیتی بانه و مریوان را ایفا کند، نه «مبدأ یا مقصد نهایی». انتقال تشریفات گمرکی باید به گونه‌ای باشد که کماکان مشوق‌های منطقه آزاد (مانند معافیت‌های مالیاتی و ارزش‌افزوده) در نقطه مرزی برای سرمایه‌گذاران جذاب بماند.
۳. تسهیل زیرساخت‌های بین‌شهری: توسعه بندر خشک سنندج بدون تقویت کریدورهای جاده‌ای میان بانه، مریوان و سنندج، صرفاً باعث افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل خواهد شد. تسریع در بهبود راه‌های ارتباطی بین این نقاط، پیش‌شرطِ اجتناب‌ناپذیر این پروژه است.
۴. شفافیت مطالعاتی: از مدیریت محترم منطقه آزاد بانه و مریوان انتظار داریم تا گزارش‌های خود را در خصوص چگونگی تعامل با این بندر و حفظ سهم منطقه آزاد از تجارت بین‌المللی، به شفافیت با مردم و بازرگانان در میان بگذارند.
در پایان باید گفت: بندر خشک سنندج برای استان کردستان یک فرصت است اگر و تنها اگر ستونِ فقرات لجستیکی برای مناطق آزاد بانه و مریوان باشد. اگر این طرح بخواهد با رویکرد تمرکزگرایی و نادیده گرفتن جایگاه استراتژیک بانه و مریوان پیش برود، به یک هشدار جدی برای توسعه نامتوازن تبدیل خواهد شد.
امید است با درایت شما عزیزان، این پروژه به عنوان بازوی کمکی منطقه آزاد و عاملی برای شکوفایی اقتصادی کل استان تعریف و اجرا گردد.
سیروس خدامرادی- فرهنگی، فعال سیاسی و اجتماعی