سرویس خارجی روژان‌پرس: در ادامی قابل توجه در عرصه ژئوپلیتیک و زیرساخت‌های دیجیتال منطقه، عربستان سعودی در حال بررسی تغییر مسیر پروژه عظیم کابل فیبر نوری به طول تقریبی ۴۵۰۰ کیلومتر است که قرار بود از طریق اسرائیل به یونان متصل شود. طبق گزارش‌های اخیر، اصرار عربستان سعودی بر اتصال به یونان از طریق سوریه و نه اسرائیل، نشان می‌دهد که چگونه وضعیت منطقه‌ای در حال تغییر است، زیرا ریاض به دنبال تقویت جایگاه دمشق در منطقه و به طور بالقوه منزوی کردن اسرائیل است.
ریاض قصد دارد این مسیر حیاتی ارتباطی را به جای سرزمین‌های اشغالی، از طریق سوریه هدایت کند. این پروژه که با سرمایه‌گذاری کلان ۸۰۰ میلیون دلاری در حال انجام است، ابعاد راهبردی، اقتصادی و سیاسی متعددی را در منطقه خاورمیانه تحت تأثیر قرار خواهد داد.
پروژه “کریدور داده شرق به مدیترانه” (East to Med data Corridor - EMC)، که با هدف افزایش اتصال دیجیتال میان خلیج فارس و اروپا طراحی شده، در ابتدا مسیر عبور کابل فیبر نوری خود را از عربستان سعودی، سپس از طریق اسرائیل و در نهایت به یونان در دریای مدیترانه تعریف کرده بود. این پروژه که حاصل همکاری شرکت‌های مخابراتی و انرژی عربستان و یونان است، به دنبال پاسخگویی به تقاضای فزاینده برای انتقال داده‌های پرسرعت، به‌ویژه با رشد هوش مصنوعی، خدمات ابری و شبکه‌های دیجیتال فرامرزی است.
با این حال، منابع آگاه منطقه‌ای فاش کرده‌اند که عربستان سعودی اکنون اولویت خود را به عبور این کابل از سوریه تغییر داده است. این چرخش در حالی صورت می‌گیرد که سوریه پس از سال‌ها انزوای منطقه‌ای، اخیراً شاهد تعاملات دیپلماتیک و اقتصادی فزاینده‌ای از سوی عربستان و دیگر کشورهای عربی بوده است.
چندین عامل در پشت پرده این تصمیم راهبردی عربستان سعودی قرار دارد از جمله چرخش تدریجی سیاست منطقه‌ای. عربستان در سال‌های اخیر، رویکردی عمل‌گرایانه‌تر را در قبال سوریه اتخاذ کرده و به دنبال عادی‌سازی روابط و تقویت نفوذ خود در این کشور به عنوان یک شاهراه ترانزیتی مهم میان آسیا، اروپا و خاورمیانه است.
همچنین با ملاحظات امنیتی و حیثیتی، عبور از سوریه می‌تواند از حساسیت‌های امنیتی و سیاسی مرتبط با عبور از اسرائیل بکاهد و در عین حال، موقعیت عربستان را به عنوان یک بازیگر کلیدی در بازسازی و توسعه زیرساخت‌های منطقه تثبیت کند.
علاوه بر این همسویی با روند تعامل منطقه‌ای، بازگشت سوریه به اتحادیه عرب و تلاش برای ادغام مجدد این کشور در ساختارهای منطقه‌ای، این تغییر مسیر را تسهیل کرده و رقابت استراتژیک بر سر زیرساخت دیجیتال با افزایش اهمیت داده‌ها و ارتباطات در اقتصاد جهانی، کنترل و هدایت مسیرهای انتقال داده به یک مزیت استراتژیک تبدیل شده است. عربستان با این اقدام، از یک سو ارتباطات خود را با اروپا تقویت می‌کند و از سوی دیگر، با دور زدن اسرائیل، نقش محوری سوریه را در این کریدورهای دیجیتال افزایش می‌دهد؛ امری که ممکن است خشم آمریکا و اسراسیل را به دنبال داشته باشد.
این پروژه می‌تواند منجر به سرمایه‌گذاری قابل توجه در زیرساخت‌های مخابراتی سوریه شده و موقعیت این کشور را به عنوان یک هاب ارتباطی و لجستیکی منطقه‌ای تثبیت کند. این امر همچنین می‌تواند مقدمه‌ای برای ایجاد کریدورهای تجاری و لجستیکی گسترده‌تر (شامل خطوط ریلی) در آینده باشد.
این اقدام، یک سیگنال دیپلماتیک به اسرائیل نیز محسوب می‌شود که نشان‌دهنده تغییر موازنه قدرت و کاهش وابستگی برخی کشورهای منطقه به کانال‌های ارتباطی سنتی با تل‌آویو است.
عربستان با ایفای نقش فعال در این پروژه، توانایی خود را در شکل‌دهی به زیرساخت‌های منطقه‌ای و هدایت سرمایه‌گذاری‌ها نشان می‌دهد و می‌تواند توجه قدرت‌های جهانی مانند چین را که به دنبال گسترش نفوذ خود در منطقه از طریق پروژه‌های زیربنایی هستند، جلب کند.
از سوی دیگر مقامات اسرائیلی احتمالاً این اقدام را یک عقب‌گرد در فرآیند عادی‌سازی روابط و کاهش نفوذ منطقه‌ای خود تلقی خواهند کرد. ممکن است تل‌آویو تلاش کند از طریق کانال‌های دیپلماتیک، فشار بر عربستان و یا شرکای اروپایی خود را افزایش دهد.