با نزدیکشدن انتخابات پارلمانی عراق در ۱۱ نوامبر، کرکوک بار دیگر به کانون رقابتهای قومی و اقلیمی بدل شده است؛ استانی که از دیرباز «گره سیاسی عراق» لقب گرفته و میدان تقابل کُردها، اعراب و ترکمانها است.
در انتخابات گذشته، کردها ۷ کرسی، عربها ۳ و ترکمانها ۲ کرسی بهدست آوردند. امسال اما اوضاع پیچیدهتر است. شکاف درونحزبی کردها، ائتلافهای تازه و فضای امنیتی شکننده، همهچیز را غیرقابل پیشبینی کرده است.
اتحادیه میهنی کردستان (PUK) همچنان دست بالا را دارد و با تکیه بر استانداری ریبوار طه، میکوشد اقتدار خود را در کرکوک تثبیت کند. در مقابل، حزب دموکرات کردستان (KDP) با اختلافات درونی و ریزش رای در این شهر روبهروست، هرچند اظهارات اخیر مسرور بارزانی درباره «بازگرداندن کرکوک به آغوش کردستان» بار دیگر شعله احساسات ملیگرایانه را در میان هوادارانش روشن کرده است.
در جبهه عربها، چنددستگی و نارضایتی از توافق بغداد و اربیل باعث کاهش شور انتخاباتی شده است. آنان مدعیاند فهرست رأیدهندگان به سود کردها دستکاری شده و همین امر میتواند آتش تنشهای قدیمی را دوباره شعلهور کند.
در این میان، اما ترکمانها برخلاف دورههای پیش، با انسجامی بیشتر پا به میدان گذاشتهاند. ائتلاف «جبهه ترکمانی» با همراهی احزاب اسلامی شیعه ترکمان، میکوشد جایگاه از دسترفتهی خود را بازپس گیرد و ایدهی چرخشی شدن استانداری میان کردها، اعراب و ترکمانها را مطرح کرده است.
تحلیلگران بر این باورند که نتیجه انتخابات کرکوک تنها ترکیب ۱۲ کرسی این استان را تعیین نمیکند، بلکه مسیر آینده رابطه بغداد و اربیل بر سر نفت، بودجه و مناطق مورد مناقشه را نیز ترسیم خواهد کرد.
بااینحال، آنچه بیش از نتیجه اهمیت دارد، نحوه مواجههی احزاب کرد با اختلافات درونی است؛ چراکه کرکوک برای کردها فقط یک شهر نیست، بلکه نمادی از هویت تاریخی سیاسی است.