با آغاز سال تحصیلی جدید، کودکان مناطق کُردنشین با چالشی بزرگ روبهرو هستند؛ بسیاری از آنها در روزهای ابتدایی مدرسه به دلیل نبود آموزش به زبان مادری، هنوز زبان فارسی را بهطور کامل درک نمیکنند. اگرچه برخی کلاسها و تلاشهای محدود وجود دارد، دسترسی گسترده و رسمی کودکان کُرد به آموزش به زبان مادری هنوز فراهم نشده است.
آمارها نشان میدهند بیش از ۸۰٪ کودکان در سالهای ابتدایی با مشکل فهم زبان آموزش روبهرو هستند و نرخ ترک تحصیل در برخی مناطق دوزبانه تا ۲۵٪ بالاتر از میانگین کشوری است. مطابق پیماننامه جهانی حقوق کودک و اسناد یونسکو، کودکان حق دارند به زبان مادری خود آموزش ببینند، اما در ایران علیرغم تصریح قانون اساسی و توصیههای بینالمللی، دسترسی آنها محدود و ناکافی است.
عدم آموزش به زبان مادری پیامدهای گستردهای دارد؛ افت تحصیلی، کاهش انگیزه، بحران هویت فرهنگی و قطع ارتباط با نسلهای پیشین تنها بخشی از اثرات آن است. کارشناسان و فعالان حوزه کودک بر این باورند که آموزش دوزبانه، استفاده از معلمان بومی و تولید محتوای آموزشی به زبان کوردی میتواند این مشکلات را کاهش دهد. مشارکت خانوادهها و جوامع محلی نیز نقش مهمی در موفقیت برنامههای آموزشی دارد.
بولتهای کلیدی:
بیش از ۸۰٪ کودکان مناطق کوردنشین زبان فارسی را در ابتدای مدرسه بهدرستی نمیفهمند
نرخ ترک تحصیل در مناطق دوزبانه تا ۲۵٪ بالاتر از میانگین کشوری است
آموزش چندزبانه و معلمان بومی مهمترین راهکار برای عدالت آموزشی است
جمعبندی:
با آغاز سال تحصیلی جدید، اجرای برنامههای آموزش چندزبانه و حمایت از آموزش به زبان مادری میتواند عدالت آموزشی و هویت فرهنگی کودکان را تقویت کند و مسیر رشد و پیشرفت آنها را هموار سازد. با وجود تلاشهای محدود، دسترسی رسمی و گسترده کودکان کورد به آموزش به زبان مادری هنوز تحقق نیافته است.