حَسْبُنَا اللَّهُ وَ نِعْمَ الْوَکیلُ نِعْمَ الْمَوْلى وَ نِعْمَ النَّصیرُ
در آموزههای دینی، خداوند را بهترین یاور میدانیم؛ چرا که در سختیها تنها پناهگاه راستین اوست. با این حال، پیچیدگیهای دنیای امروز – از روابط تجاری و بینالمللی گرفته تا اختلافات خانوادگی و مسائل حقوقی – سبب شده است که مردم بیش از هر زمان دیگری نیازمند راهنمایی و همراهی وکلا باشند.
وکیل و تحقق انصاف
حضور وکیل در مراجع قضایی، نقشی کلیدی در کشف حقیقت و اجرای عدالت دارد. تسلط وکیل به قوانین و نکتهسنجیهای او میان قانون و انصاف تعادل ایجاد میکند. قاضی ناگزیر است بر اساس قانون حکم دهد؛ اما این وکیل است که میتواند به روح قانون و جوهره انصاف جان ببخشد.
برای نمونه، در پروندهای که فرد محکوم به پرداخت بدهی است اما توان مالی کافی ندارد، اجرای خشک قانون به معنای الزام فوری به پرداخت است. در حالی که با دخالت وکیل، قاضی میتواند مسیر تقسیط منصفانه را برگزیند؛ مسیری که هم قانون رعایت شود و هم زندگی فرد نابود نگردد.
وکیل و کشف حقیقت
در بسیاری از دعاوی کیفری، کشف حقیقت کاری دشوار و طاقتفرساست. انکار واقعیت از سوی متهمان یا نبود مدارک کافی، قاضی را وادار میکند تا از تمام ابزارهای قانونی و روانشناختی بهره گیرد. در این میان، وکیل با ارائه ادله مستند و تحلیلهای حقوقی میتواند حقیقت را روشنتر سازد. همچنین همراهی وکیل در مراحل حساس دادرسی – به ویژه در دادسرا – از اهمیت زیادی برخوردار است؛ چرا که نبود وکیل، متهم را در برابر خطر محکومیت ناعادلانه قرار میدهد. سلاح وکیل دانش و تخصص اوست و همین دانش است که از حقوق موکل پاسداری میکند.
وکیل و حقوق جامعه
اگرچه دادستان را «مدعیالعموم» مینامند و قدرت او را به شمشیری در غلاف تشبیه میکنند، اما وکیل مدافع نیز میتواند در جامعه نقشی مشابه ایفا کند. وکیل با قلم و بیان خود، مدعی حقوق مردم در چارچوب قانون است. اظهار نظرهای وکلا درباره ضرورت اصلاح یا لغو قوانین میتواند به گوش مسئولان برسد و روند قانونگذاری را به نفع جامعه هدایت کند. وکالت امری حاکمیتی نیست، بلکه یک خدمت عمومی است؛ خدمتی که جامعه برای دستیابی به حقوق خویش به آن نیاز دارد.
وکیل و مطالبهگری
مردم همواره در پی تحقق حقوق مشروع خود هستند. وکلا با آشنایی کامل به قوانین میتوانند مسیر مطالبهگری را هدایت کنند تا از انحراف به سمت مشکلات ناخواسته جلوگیری شود. آنان با استفاده از دانش حقوقی، مطالبات مردم را در چهارچوب قانون به جریان میاندازند و مانع از آن میشوند که این جریان به بیراهه برود.