ارزیابیهای درونی و بیرونی از برون دادها و درون دادهای آموزش و پرورش استان کردستان حاکی از آن است که حالِ عمومی آموزش و پرورش در استان رو به وخامت است!!
آموزش و پرورش در استان کردستان به واسطه بحران ناکارآمدی و کیفیت پائین، روز به روز از جایگاه واقعیاش فاصله گرفته است تا جائی که نظام آموزشی در سالهای اخیر نه در مسیر توسعه کیفی(مهارتهای اجتماعی) و نه در مسیر توسعه کمی(نمرات نهایی و...) دانشآموزان گامی برنداشته است و به بیان سادهتر لحظهلحظه عمر کودکان و نوجوانان استان کردستان به صورت نرم در مدارس کشته و به هدر رفته است.
حال با توجه به تغییر در راس مدیریت آموزش و پرورش استان برای خروج از این وضعیت و حرکت در مسیر تحول پیشنهادهای زیر توصیه میشود:
1. جوانگراییِ فکری، نوسازیِ مدیریتی و تربیت مدیران جوان.
مدیرکل جدید باید؛
- از اصرار بر تداوم سبکهای مدیریت ناتوانپرور دست بکشد. تدوام مدیریت ناتوان در مناطق شانزدهگانه استان، تهدیدی برای اعتماد عمومی جامعه به نظام آموزشی است.
- هرچند در حال حاضر بسیاری از مدیران فعلی، سواد مدیریتی ندارند! اما برای تغییر در حیطه مدیریتی، صرفا، سواد و دانش آکادمیک و حتی افکار شجاعانه کافی نیست، مدیران فعلی رفتار شجاعانه و جرات ایجاد تغییر را ندارند!!
- مدیر کل جدید باید بداند که نوسازیِ مدیریتی در سطح مدیران مناطق یک اقدام ضروری است.
ما به نسل جدیدی از مدیران با رویکردهای نوین آموزشی و تخصصی نیاز داریم که جامعه و تغییراتِ نسلی را بشناسند و برای کاهش فاصله آموزش و پرورش با واقعیتهای اجتماعی فکر و اراده و شجاعت داشته باشند، نسلی از مدیران که محافظهکار نباشند و از تغییر رویّههای ناکارآمدِ نهادینه شده و مألوف، نهراسند.
2. در حال حاضر هدررفتِ نیروها در بخش ستادی، مستندسازیهای نمایشی و غیره در ارادات بیداد میکند، باید کوچک و چابکسازی ستاد و کاهشِ بروکرارسی و تشریفات زاید اداری جزء اولویتهای کاری مدیر کل باشد.
3. در استان کردستان، متاسفانه آموزش و پرورش نتوانسته با بهرهگیری از نوآوریهای ارتباطی و رسانهای جدید، خانوادهها و لایههای اجتماعی را با خود همراه سازد. باید با تدابیری سنجیده افکار عمومی مردم نسبت به آموزش و پرورش حساس شود.
4. تقویت مدرسه
ماموریت اصلی آموزش و پرورش از ابتدا تا انتها باید در مدرسه اتفاق بیفتد. جهت اطلاع مدیر کل باید یادآوری کنیم که مدارسِ آموزش و پرورش کردستان در حالت احتضار به سر میبرند. مدیر مدرسه اختیار ندارد، معلم انگیزه کافی ندارد، مدرسه آزمایشگاه، کتابخانه و تجهیزات ورزشی مناسب ندارد، هر دانشآموز، کلکسیونی از سوالات روحی و روانی است اما مدرسه مشاور ندارد یا شرایط و امکانات مشاوره ناکافیست.
جناب مدیرکل؛
در یک کلام فرزندان این استان با انبوهی از "نیاموختهها" وارد جامعه بزرگسالان میشوند.
5. تنوع آفرینی در تأمین منابع مالی آموزش و پرورش و رفع موانع قانونی.
در نگاه کلی آموزش و پرورش از ثروتمندترین دستگاههای اجرایی استان است اما در حال حاضر به شدت دچار بدمدیریتی و بهرهوری پایین است و از خلاقیت و نگاه درونزا برای تولید ثروت ناتوان است.
به عبارتی دیگر؛ جرٲت استخراج و فرآوردهسازی ثروت از آموزش و پرورش استان سلب شده است. (توصیه میشود مدیر کل جدید عملکرد اردوگاههای استان را ارزیابی کند)
6. بازنگری در هدف و مأموریت آموزش و پرورش
واقعیت این است در کل کشور بین نیاز نسل جدید با محتوای آموزش رسمی فاصله بسیار افتاده است. به تبع آن در استان کردستان با توجه به فرهنگ، بوم و سنن ویژه اهدافی که در ماموریتهای آموزش و پرورش رسمی تعریف شده است با واقعیتهای روز و مسیر جاری زندگی دانشآموزان و خانوادهها بسیار متفاوتتر است.
ضروری است مجوزهایی اخذ شود تا آموزش و پرورش استان، بر مدارِ سلیقهی فرهنگ و بوم استان اداره شود. و آموزش در مسیر واقعی زندگی مردم استان شکل بگیرد.
7. بازکردن درهای آموزش و پرورش استان به روی تجارب و فن آوریهای نوین جهانی.
در حال حاضر فهمِ رایج از تکنولوژی آموزشی در استان، نارس، ناقص و صرفاً مبتنی بر نگاهِ ابزاری و سختافزاری است حال آن که تکنولوژی آموزشی، دانشی برای تسهیل یادگیری است چه با تخته هوشمند چه بیتخته هوشمند! هنوز ذهنیت غالب این است که اگر چند دستگاه رایانه و ویدئوپرژکتور در مدرسه مستقر شد مدرسه هوشمندسازی شده! حتی تجارب موفق آموزشی دنیا مانند فنلاند و ژاپن و... را هم از دریچه تجهیزات سختافزاری میبینیم در صورتی که موفقیت این کشورها مرهون تغییر نگرش و روش آموزش است. و این همان مفهوم درست تکنولوژی آموزشی است که در آموزش و پرورش استان مغفول مانده است.
* مـشاور شاغل در آموزش و پرورش منطقه زیویه