این روزها با تغییرات ناگهانی هوا و ایجاد ناپایداریهای جوی مواجه هستیم و روزانه وقت بسیاری از شهروندان صرف تحقیق و جستجو برای پیشبینی وضع هوا میشود که البته این تغییرا آب و هوایی از اقتضائات موسم بهار است؛ هرچند در سایر فصول نیز نباید از پیامدهای ناگهانی هوا غافل بود. نمونه آن هم بارشهای گاها سیلآسا و رگبار بارشهای تند باران و وقوع سیلهای ویرانگر در فصل گرم سال (تابستان) است.در مجنوع میتوان گفت دو نوع بارندگی داریم:
١- بارندگی جبهەای٢- بارندگی منطقەای و محلی
در نیمە اول بهار هر دو نوع بارش اتفاق میافتد اما در نیمه دوم بارشها بیشتر تحت شرایط حالت دوم است؛ در حالت جبهەای مدلهای پیشبینی با دقت بالایی بارش را پیشبینی میکنند و معمولا عموم مردم از وقوع بارش و شدت -مدت آن کم و بیش باخبر میشوند اما حالت دوم هم، از نظر پیشبینی و هم از نظر شدت -مدت بارش هنوز چالشی است و اتفاقا به این دلیل پتانسیل غافلگیری آن زیاد است.
بارش نوع دوم که عمدتا بهدلیل تطبیق ناپایداری جوی و وجود منابع رطوبتی محلی و یا انتقال رطوبت به هوای منطقه ایجاد میشود به تشکیل ابرهای جوششی بارشی و ابر بسیار گسترش یابنده کومولونیمبوس بهویژه در سمت رو به باد کوهستان میانجامد کە سبب ایجاد طوفانی از رگبار باران و گاهی تگرگ همراه با باد شدید و رعدوبرق در منطقەای نسبتا محدود میگردد.
این پدیده در ساعات گرم روز تکوین یافتە و در عصر و غروب به حداکثر فعالیت میرسد و در طول شب هوا کم کم پایدار شده و حتی ممکن است هوا صاف شدە و دوباره پدیدە از ظهر رروز بعد ظاهر گردد.این پدیده در هواشناسی بە نام flash flood مشهور است کە در زبان فارسی، توفان رگبار و رعدوبرق یا بارش سیل آسا و در کردی ڕەهێڵە و لاسامه را میتوان به آن گفت.
اگر بهعنوان کشاورز، دامدار، چوپان، کوهنورد و گردشگر و یا مسئول یک کارگاه روباز در دامان طبیعت هستید در بعدازظهرهای بهار و حتی در تابستان همواره نسبت به تغییرات پوشش ابر حساس باشید. اگر ابرهای جوششی حالت سندان یافته و تیرگی مهیبی بخشی از آسمان را گرفت وقوع بارندگی، رعدوبرق و تگرگ را محتمل بدانید و در پی یافتن پناهگاه باشید. دوام و عمر این پدیدەها معمولا کمتر از یک ساعت بوده و هوا پس از عبور موج اصلی طوفان رگبار و رعدوبرق نیمه ابری میگرد.پیشنهاد میشود با جستجو در گوگل با کلید واژەای مانند "CB cloud" و یا "ابر کومولونیمبوس" اطلاعات تکمیلی در باره شکل، نحوه شکلگیری و انواع طوفانهای مرتبط با آن کسب کنید.
این ابر در تمام فصلهای سال ظاهر میشود اما در هوای گرم و نواحی گرمسیر شدت بارش و رعدوبرق آن بیشتر است. از نظر عمودی نیز ضخیمترین نوع ابر است کە گاهی تا ۱۵ کیلومتر میتواند در عمق اتمسفر رشد کند. شدیدترین پدیدەهای کره زمین (منهای زلزله) ناشی از رفتار این ابر است.* كارشناس ارشد هواشناسی
روژان روزنامه کردستان